تحلیل تأثیرگذاری صنعت بر ساختار فضایی-کالبدی باقرشهر تهران

نویسندگان

1 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران

2 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران

doi
10.22111/gdij.2020.5461
چکیده

از زمان انقلاب صنعتی، صنعت یکی از اصلی‌‌‌‌ترین عواملی بوده که موجبات دگرگونی در ساختار و سازمان فضایی و کالبدی سکونتگاه‌‌‌‌ها را فراهم آورده‌است. این پژوهش با استفاده از داده‌‌‌‌های اسنادی و پیمایشی، جنبه‌‌‌‌های تأثیرگذاری صنعت بر ساختار فضایی کالبدی شهر 56 هزار نفری باقرشهر را که در 4 کیلومتری جنوب شهر تهران واقع شده، مورد تحلیل قرار داده‌است. در تحقیق ضمن بهره‌‌‌‌گیری از پارامترهای آمار توصیفی، از مدل‌‌‌‌های تحلیل ساختاری متقاطع نرم‌‌‌‌افزار میک‌‌‌‌مک، آزمون تک‌‌‌‌نمونه‌‌‌‌ای تی و آزمون فریدمن در نرم‌‌‌‌افزارSPSS، استفاده شده‌است. یافته‌‌‌‌های تحقیق نشان‌‌‌‌دهندة نقش بی‌‌‌‌بدیل صنعت در ساختار فضایی کالبدی باقرشهر بوده‌است. صنعت از جهات مختلفی چون تغییر گستردۀ کاربری زمین، ایجاد و توسعۀ زیرساخت‌‌‌‌ها، توسعۀ مشاغل مستقیم و غیرمستقیم، تزریق درآمد به شهرداری، آلودگی، مصرف منابع و... موجد این تأثیرات شده‌است. نتایج تحلیل ساختاری متقاطع نشان داد که متغیرهای کلیدی و تأثیرگذار، آن‌هایی هستند که به صنعت ارتباط دارند. نتایج آزمون تی نیز نشان داد که در‌مجموع، پیامدهای صنعت واجد تأثیرات قوی و منفی بر ساختار شهر بوده‌‌‌‌‌‌‌‌اند. بیشترین تأثیرگذاری در بُعد محیط‌‌‌‌زیستی شهر صورت گرفته و درجهت تأثیرگذاری نیز منفی بوده‌است. نتایج آزمون فریدمن نیز گویای اهمیت نسبی بالاتر متغیرهای مهاجرپذیری و ایجاد فرصت‌‌‌‌های شغلی مستقیم در مجموع متغیرهای تأثیرگذار بر ساختار کالبدی فضایی شهر است.

کلیدواژه‌ها