بررسی مقایسه‌ای سفر قهرمانی شخصیت در رمانس نل و دمن و رمان سال بلوا با تکیه بر الگوی بیداری قهرمان درون

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات روایی، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.

doi
10.22126/rp.2023.9089.1774
چکیده

پژوهشِ حاضر مبتنی بر الگوی پیرسون-کی ­مار و نظریۀ سفر قهرمان قصد دارد تا سیر سفر قهرمان و شکوه و اضمحلال آن را به­ گونه­ای تطبیقی در رمانس نل ­و ­دمن فیضی دکنی و رمان سال بلوا عباس معروفی بررسی نماید. قهرمان اصلی داستان، کنش­­های متعددی از قبیل تغییردهنده، نگه­دارنده، محافظت­کننده، بهبوددهنده، تخریب­کننده، حمایت­کننده و مانع­شونده را برعهده دارد. این کنش­ها در ژانر ادبی رمانس و رمان، دارای کارکردهای متفاوت و متنوعی هستند و قهرمان در بستر آن در طبقۀ کنشگر غایت­مند یا نه- غایت­مند و یا کنشگر استعلایی یا اضمحلالی قرار می ­گیرد. از این روی، هدف پژوهشِ پیش­روی این است که چگونگی سیر سفر قهرمان و کیفیت بیداری و کارکردهای آن را با روش تحلیل مقایسه ­ای در دو ژانر رمانس و رمان با بررسی موردی دو اثر مزبور مورد بررسی و تحلیل قرار دهد و الگوی سیر شخصیتی این دو نوع قهرمان را بازنمایی کند. نتیجۀ پژوهش نشان می­دهد قهرمان در رمانس نل و دمن، نقش فاعل کنشگر را عهده­دار است. نل قهرمانی است که طی سفر و تجارب کافی و به­ پشتوانۀ کنشگران یاریگر و با غلبه بر کنشگران بازدارنده و موانع مسیر هدفش از مرحله تشرّف گذر می ­کند و با دست­یابی به حاکمیت، به استعلا و شکوه­مندی می ­رسد و بالعکس در رمان سال بلوا نوشا به  عنوان کنشگری انتزاعی یا فاعل غیر کنشگر، به قهرمانی منفعل مبدل می­شود که با تسلیم در برابر تقدیر، وضعیت خود را می­ پذیرد و سیری اضمحلالی دارد. پژوهشِ حاضر نشان می­دهد این دو گونه ژانر در تقابل با یک­دیگر الگویی استعلایی- اضمحلالی را نمایش می­ دهند.