نقد دیاسپورایی رمان چه کسی باور می کند رستم روح انگیز شریفیان
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
10.22126/rp.2024.9945.1909چکیده
نقد دیاسپورایی رویکردی ادبی در حوزۀ مطالعات فرهنگی است که به بررسی آثار فرهنگی دوران پسااستعماری میپردازد، دورانی که کشورهای مستعمره استقلال خود را بازیافتند و نویسندگان نوشتن تاریخ، خاطرات و فرهنگ بومی خود را بهترین راه مبارزه قلمداد و از قالب داستان و رمان برای بیان دغدغۀ مهاجران در سرزمین میزبان استفاده کردند، نوشتار حاضر در پی آن است به شیوهای توصیفی- تحلیلی و با استفاده از تحلیل محتوایی، نگرانی های بازتاب یافتۀ مهاجران در رمان چه کسی باور میکند رستم اثر روح انگیز شریفیان را بررسی نماید و به این سؤالها پاسخ دهد که نویسنده برای بیان اندیشۀ خود در مورد مهاجرت از کدام مؤلفههای دیاسپورا در متن بهره برده است؟ و تا چه اندازه عنوان و اسامی شخصیتهای داستانی با درونمایۀ اثر (دیاسپور) تناسب دارد؟ نتایج به دست آمده نشان میدهد سوژه با وجود سپری کردن سیسال از عمر خود در غربت، نتوانسته از سرگشتگی و حیرانی، حس غربت، گرفتار شدن در چنگال دو قطبیهای گسترده نظیر اینجا و آنجا، گذشته و آینده، دیروز و امروز، زادگاه و سرزمین بیگانه، زبان مادری و زبان دیگری، رهایی پیدا کند و به گونهای آشکار مفاهیم دیاسپورا از جمله: غم غربت، بحران روحی، تفاوت فرهنگی و نوستالژی و...در تمام رمان قابل مشاهده است.