گونه‌شناسی نمایش نامه‌ی خانه‌ی عروسک اثر هنریک ایبسن از منظر فمنیستی

نویسندگان
doi
چکیده

نمایش نامه‌ی خانه‌ی عروسک اثر هنریک ایبسن (1906-1828) بُرشی از یک زندگی خانوادگیِ خانواده‌ای خرده بورژوا در قرن نوزدهم است که به زعم خود نویسنده تلاشی است برای نشان دادن یک موقعیت انسانی (ماریسو،1970: 243). این نمایشنامه که نخستین بار در سال 1879 در کپنهاگ منتشر شد و به زعم توریل موی نخستین نمایش نامه‌ی مدرن ایبسن به شمار می‌آید بلافاصله مورد توجه بسیاری از منتقدین و متفکرین زمان خودش قرار گرفت (موی، 2006: 225) بسیاری از این منتقدین بلافاصله نمایش نامه را در گونه‌ی تراژدی قرار دادند. هرچند بعدها کسانی دیگر نظر دیگری درباره‌‌ی گونه‌ی این اثر ارایه کردند و در تراژدی بودن آن تردید کرده‌اند (اشتاینر، 1380: 27) اما برای نخستین بار در این مقاله است که گونه‌ی این نمایشنامه کمدی نامیده می‌شود. این مقاله سعی نموده است تا با بهره بردن از همبسته‌ای از نظریه‌ی نقد فمنیستی و نظریه‌ی دریافت بر این ادعای خویش صحه بگذارد و نشان دهد چگونه کاربرد نظریه‌ی فمنیستی در خوانش یک متن نمایشی می‌تواند گونه‌شناسی رایج در نظریه و نقد ادبی را که ساخته‌ی نگاه مردانه است دگرگون و گونه‌شناسی جایگزینی ارایه کند.