بررسی آزمایشگاهی تاثیر چیدمان پوشش گیاهی بر کنترل جریان چگال

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده فنی، دانشگاه بیرجند

2 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

3 دانشجوی دکتری منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند

4 دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند

doi
10.22092/ijwmse.2018.117336
چکیده

رسوب­گذاری جریان­‌های چگال از تهدیدهای اصلی مخازن سدها و حوزه­‌های آبخیز آن محسوب می­‌شود. در این پژوهش تاثیر شش نوع چیدمان پوشش گیاهی همگراهای مشابه، واگراهای مشابه، موازی، زد شکل، زیگزاگ و شطرنجی بر کنترل پیشروی جریان چگال مورد بررسی قرار گرفته است. آزمایش‌­ها در کانالی به‌طول 10 متر انجام گرفت. جنس پوشش از پلاستیک و طول پوشش سه متر بود. سرعت پیشانی جریان چگال در شش مقطع نیم­‌متری بین پوشش­‌ها و چهار مقطع پس از پوشش­‌ها اندازه­‌گیری شد. آزمایش­‌ها در سه شیب بستر صفر، یک و دو در صد و با دو غلظت 40 و 80 گرم بر لیتر جریان چگال نمکی تکرار شد. نتایج نشان داد که بسته به شیب بستر، وجود پوشش­ گیاهی بر کنترل پیش‌روی جریان چگال به‌طور متوسط 59-21 درصد موثر واقع شده است. پس از عبور جریان چگال از پوشش گیاهی سرعت جریان در یک مقطع افزایش می­‌یابد که این افزایش سرعت چشمگیر نیست و همواره جریان چگال در بستر صاف نیز تحت تاثیر پوشش گیاهی قرار دارد.