بررسی عنوان، آغاز و پایان در داستان‌های کوتاه محمود تیمور و جمالزاده

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیّات عربی، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران.

doi
10.22126/rp.2025.11532.2042
چکیده

عنوان اولین نقطه مشترک میان نویسنده و خواننده در داستان است که از طریق آن با هم ارتباط برقرار می‌کنند. بعد از عنوان، آغاز و پایان در پیکربندی داستان‌ سهم بسزایی دارند. اهمیت این سه مقوله در داستان‌های کوتاه، به دلیل کوتاه و خلاصه بودن­شان، به ویژه در در مباحث داستان‌نویسی مدرن بیش­تر احساس می‌شود. هدف اصلی در این پژوهش بررسی عنوان، آغاز و پایان در داستان‌های کوتاه محمود تیمور داستان‌نویس معاصر مصری و محمدعلی جمالزاده داستان‌نویس معاصر ایرانی است؛ زیرا ورود گونه‌های داستانی جدید از غرب به جامعه ادبی مصر و ایران تقریباً همزمان بود و جریان داستانی نسبتاً مشابهی را در این دو کشور آفرید. نتایج این پژوهش که به شیوه توصیفی تحلیلی با رویکرد تطبیقی انجام شده، نشان می‌دهد که شباهت‌های عناوین، آغاز و پایان داستان‌های کوتاه این دو نویسنده این است که ایده اصلی و غالب تفکرات تیمور و جمالزاده، مشابه روشنفکران زمانه‌شان، بر این اساس استوار است که باید پلی میان تمدن مدرن اروپایی و جامعه کهن سنتی آسیایی ایجاد شود. تفاوت‌های میان این دو نویسنده نیز ناشی از گرایش‌های ایدئولوژیک و رویکردهای انتقادی یا ادبی آن‌ها و هم­چنین شرایط سیاسی و اجتماعی حاکم بر جامعه‌شان است.