فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گنبد ‌سلطانیه یکی از باشکوه‌ترین آثار معماری ایلخانیان است که در ساختار کالبدی و تزئیناتی آن از مفاهیم اسلامی بهره‌گیری شده است. هدف از این پژوهش شناخت رموز هندسی نهفته در تزئینات و معماری گنبد سلطانیه است که برمبنای تحلیلی از منظر، قرآن‌شناسی، احادیث شناسی، علم اعداد، حروف ابجد، علم جفر همراه با نمادشناسی اشکال‌هندسی و رنگ‌شناسی در تزئینات و معماری بنا صورت گرفته است. همچنین در تحلیل تناسبات طلایی بنا از نرم‌افزارهای: ماتریکس فیبوناچی 1.618 2020، تقسیمات طلایی آتریس 2018 ، نسبت‌ طلایی 2020، طراحی با نسبت‌های طلایی ماتریکس فیبوناچی‌2020 استفاده گردیده است. سؤال‌های تحقیق از این قرار است:‌1- معانی و مفاهیم به کار رفته در تزئینات و معماری گنبد سلطانیه با کمک اعداد به چه صورت‌های هندسی در آرایه‌های این بنا نمود پیدا کرده است؟‌ 2- نقش هندسه در ایجاد ارتباطات معنوی میان عوالم خاکی، عرفانی و خلق پیام واحد در آرایه‌های تزئیناتی گنبد ‌سلطانیه چگونه بوده3- تأثیر‌پذیری آرایه‌ها قابل دسته‌بندی در چندین سطح می‌باشند؟ روش‌ تحقیق بصورت توصیفی- تحلیل است و شیوه گردآوری‌اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد، مفاهیم و معانی به صورت‌های کالبدی (در غالب فرم بنا و سلسله‌مراتب شکل‌گیری فضاها)، نمادهای مذهبی (‌همچون شمسه‌ها، اجرام‌آسمانی)، اشکال‌خطی (اسما و آیات‌الهی)، رنگ‌ها (جهت خلق حس متناسب با فضا) در آرایه‌ها نمود پیدا کرده‌اند. بکارگیری اعداد مقدس، نمادها و اشکال مذهبی در ساختارهای فضایی و کالبدی بنا موجب گردیده است تا ارتباط معنوی میان عالم خاکی (مادی) و نور (معنوی) ایجاد گردد. همچنین آرایه‌های بنا در 5 سطح: اشکال هندسی (مربع، هشت‌وجهی و دایره)، اعداد (5، 6، 8، 10، 12، 23، 40، 42 و ... 110) اسماء ‌مقدس (الله، محمد‌(ص)، علی‌(ع)) و مفاهیم دینی اهل سنت، کاربری فضاها، آیات و احادیث قرآنی در غالب خطوط‌ بنایی در آرایه‌های گنبد سلطانیه موثر بوده‌اند دسته‌بندی می‌گردند.