ارزیابی پایداری زیستمحیطی و بررسی توزیع فضایی آن در سکونتگاههای روستایی استان کرمانشاه مورد: شهرستان روانسر
نویسندگان
1 استادیار گروه هنر و معماری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران
3 استادیار گروه جغرافیا، عضو هیئتعلمی گروه جغرافیا، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
4 مربی گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22111/gdij.2020.5177چکیده
محیطزیست یکی از ارکان سهگانه توسعه پایدار جوامع روستایی است که نقش بسزایی را در تأمین معیشت و کیفیت زندگی روستاییان برعهده دارد. ارزیابی پایداری زیست محیطی با تکیه بر شاخصهای کلیدی موجود در هر منطقه جغرافیایی، گام موثری در راستای شناخت وضع موجود بهرهبرداری از محیطزیست و به تبع آن تدوین برنامهها و طرحهای پایداری زیست محیط است. از این رو، v جامعه آماری پژوهش را کلیه سرپرستان خانوار روستایی تشکیل میدهد (5668=N) و با استفاده از جدول بارتلت و همکاران، 185 نفر از آنها بهعنوان نمونه آماری برآورد گردید و در نهایت با انتخاب هدفمند روستاها، پرسشنامهها بهصورت کاملاً تصادفی در بین سرپرستان 26 روستای منتخب توزیع گردید. ابزار اصلی پژوهش پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن، با رعایت اصول روش پژوهشهای میدانی و انجام چندین مرتبه اصلاح، تأیید گردید. نتایج پژوهش نشان داد در بین شاخصهای زیستمحیطی دهگانه مورد بررسی دو شاخص پایداری هوا و جنگلها و مراتع به ترتیب با ضریب تغییرات 150/0 و 559/0، پایدارترین و ناپایدارترین شاخص زیستمحیطی در روستاهای شهرستان روانسر هستند. همچنین با توجه به میانگین محاسبه شده پایداری زیستمحیطی (63/2) و نتایج جدول توزیع فراوانی، میتوان چنین عنوان کرد که پایداری زیستمحیطی در روستاهای شهرستان روانسر در وضعیت مناسبی قرار ندارد. با این وجود نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد بین دهستانهای شهرستان روانسر به لحاظ پایداری زیستمحیطی در سطح 99 درصد اطمینان، تفاوت معنادار وجود دارد. نتایج آزمون توکی نشان داد دو دهستان دولتآباد و قوریقلعه بهترتیب با میانگین رتبهای 354/2 و 31/3، ناپایدارترین و پایدارترین دهستان مورد بررسی هستند. نمایش فضایی پایداری زیست محیطی در محدوده مورد مطالعه نشان داد به استثنای سکونتگاههای روستایی واقع در شمال و شمال غربی شهرستان، فضای حاکم بر محدوده جغرافیایی شهرستان روانسر، ناپایداری زیست محیطی است.