فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: تمام تلاش‌های نظام آموزشی در راستای موفقیت، پیشرفت تحصیلی و ایجاد یادگیری‌های عمیق و لذت بخش در دانش‌آموزان است. این امر بدون درگیر شدن دانش‌آموزان در فرآیند یادگیری امری غیرممکن است که نتیجه‌ای جز شکست و عدم موفقیت در پی نخواهد داشت. اما کمّیت و کیفیت درگیری تحصیلی دانش‌آموزان متأثر از عوامل گوناگون و مختلفی است که توجه و  بررسی آن ها امری لازم و ضروری است. چنین ضرورتی با شیوع کووید 19 و آغاز آموزش‌های مجازی که همراه با افت تحصیلی و عدم‌ علاقه و لذت یادگیری در دانش‌آموزان بود بیش از گذشته آشکار شد. با بررسی و مطالعه عوامل تاثیرگذار بر درگیری تحصیلی می‌توان به حمایت معلمان، والدین و همکلاسی‌ها و همچنین فناوری‌های نوینی که امروزه جز جدایی ناپذیر جریان آموزش شده‌اند اشاره کرد که قادر هستند باعث ارتقا کمی و کیفی درگیری تحصیلی شوند؛ اما استفاده از فناوری‌ها نوین نیز، چالش‌های پیش روی خود را دارا بود. یکی از این چالش‌ها اضطراب فناوری بود. زمانی که دانش‌آموزان هنگام مواجه با فناوری‌ها، دچار اضطراب و ترس می‌شدند و لزوم حل چنین مشکلی اجتناب ناپذیر بود. لذا این پژوهش با هدف بررسی رابطه‌ی بین حمایت اجتماعی با میزان درگیرسازی تحصیلی یادگیرنده با نقش تعدیل­گری و میانجی اضطراب فناوری انجام شد تا راهکارهای متفاوت و بروزی را ارائه کند که در چنین شرایطی نیز حمایت‌های اجتماعی اثرگذار باشند و در نتیجه شاهد موفقیت امر آموزش و یادگیری باشیم.روش‌ها‌: روش پژوهش کمّی و از نوع پیمایشی- همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل 528 نفر (264 دختر و 264 پسر) دانش آموزان پایه هشتم متوسطه شهرستان فامنین بود که در سال تحصیلی 1401-1400 مشغول به تحصیل بودند. حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان 225 نفر و به روش خوشه‌ای تصادفی انتخاب گردید، اما به دلیل اطمینان بیشتر این نمونه به 402 نفر (221 دختر و181 پسر) تغییر یافت. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه درگیرسازی تحصیلی ریو 2013، پرسشنامه حمایت اجتماعی دیمرای و مالکی 2002 و پرسشنامه‌ی اضطراب رایانه باندالوس و بنسون 1990 بود. روایی ابزاهای پژوهش بر اساس روایی همگرا و واگرا موردسنجش قرار گرفت. پایایی ابزارها نیز بر اساس آزمون آلفای کرونباخ، آزمون پایایی ترکیبی و آزمون اسپیرمن موردسنجش قرار گرفت و مدل ارائه شده و نتایج حاصل از طریق معادلات ساختاری و آزمون همبستگی اسپیرمن مورد بررسی قرار گرفت.یافته‌ها: نتایج معادلات ساختاری نشان داد که بین حمایت اجتماعی با میزان درگیرسازی تحصیلی یادگیرنده با نقش میانجی اضطراب فناوری رابطه معناداری وجود دارد و حمایت اجتماعی والدین، معلمان و همکلاسی‌ها نیز به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر درگیرسازی تحصیلی دانش‌آموزان تاثیرگذار است. حمایت اجتماعی والدین، معلمان و همکلاسی‌ها که به صورت حمایت‌های ابزاری، اطلاعاتی، عاطفی و ارزیابی ارائه شدند در سه بخش ارتباط دهی با فناوری، موفقیت کار در فناوری و اطمینان و صمیمت در فناوری موجب کاهش اضطراب فناوری و افزایش درگیری تحصیلی دانش‌آموزان در چهار بعد درگیری رفتاری، شناختی، عاطفی و عاملی شد. همچنین این تاثیر به صورت مستقیم و بدون در نظر گرفتن اضطراب فناوری نیز صادق بود.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش والدین، معلمان و همکلاسی‌ها با ارائه حمایت‌های لازم می‌توانند در حل مشکلات و چالش‌های پیش روی دانش‌آموزان نقشی مهم و اساسی ایفا کنند. به ویژه اگر این مشکلات و چالش‌ها در حوزه فناوری و کاربرد و استفاده آن در امر آموزش باشد. به همین دلیل سیاستگزاران و مسئولان آموزش و پرورش برای ارتقا کیفیت آموزش‌های مجازی نباید از این ظرفیت‌های بزرگ چشم پوشی کنند و با برنامه‌ها و طرح‌های لازم موجب تشویق والدین، معلمان و همکلاسی‌ها دانش‌آموزان گردند تا به ارائه حمایت‌های اجتماعی بیشتر روی آورند و کیفیت آموزش و یادگیری را بهبود بخشند.