فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تبخیر در مطالعات هیدرولوژی و منابع آب و تعیین نیاز آبی گیاه از اهمیت خاصی برخوردار است، و به عنوان یکی از مهم‌ترین فراسنج‌های جوی، اهمیت ویژه‌ای در مدیریت آب و برنامه‌ریزی آبیاری در کشاورزی دارد. در منطقه سیستان درجه حرارت بالا و همچنین وزش باد موجب شده است تا از مجموع 1.5 میلیارد متر مکعب آب ذخیره شده در چهار چاه نیمه سیستان سالانه حجم بسیار زیادی آب از سطح چاه نیمه‌ها تبخیر گردد. با توجه به خشکسالی‌های منطقه، مدیریت صحیح و بهینه آب چاه‌نیمه‌ها به خصوص در فصول کم آبی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. لذا هدف از مطالعه حاضر محاسبه میزان تبخیر، بررسی روند تغییرات تبخیر و پیش بینی تبخیر طی سال های آتی در چاه نیمه‌های سیستان می‌باشد. در این تحقیق برای پیش‌بینی تبخیر از تشت در چاه نیمه‌های سیستان از مدل‌های سری زمانی آریما استفاده شد. بدین منظور از آمار و اطلاعات تبخیر از تشت طی سال‌های 1376 تا 1393 استفاده شد. همچنین جهت پیش‌بینی تبخیر از مدل‌های هالت-وینترز، برون یابی منحنی روند و مدل‌های ساریما استفاده شد. نتایج ارزیابی مدل‌های هالت-وینترز، برون یابی روند و ساریما نشان داد که بر اساس رتبه‌بندی مجموع معیارهای ارزیابی، مدل ساریما (1,1,1)(1,1,1) دارای دقت بیشتری در تخمین مقادیر تبخیر در دوره صحت سنجی (1388-1393) می‌باشد به طوریکه مقدار R2، MAE، MBE و RMSE به ترتیب 98/0، 26، 82/1- و 82/34 بدست آمد؛ لذا در ادامه از این مدل برای پیش‌بینی تبخیر تا سال 1400 استفاده شد. نتایج نشان داد که میزان تبخیر از 4484 میلی‌متر در سال 1376 به 4889 میلی‌متر در سال 1400 افزایش می‌یابد، که نشان می‌دهد 4/0 حجم مخازن چاه نیمه‌ها صرف تبخیر می‌شود؛ لذا جهت کاهش تبخیر از چاه نیمه‌ها ارائه راهکارهای مدیریتی لازم ضروری می‌باشد.