تحلیل رمان چه کسی باور میکند، رستم بهمثابۀ یک اثر ادبی رمانتیک
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه پژوهشهای ادبی، پژوهشکدۀ زبان و ادبیات، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه پژوهشهای ادبی، پژوهشکدۀ زبان و ادبیات، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.
doi
10.22126/rp.2025.11217.2011چکیده
کتاب چه کسی باور میکند، رستم، دومین اثر داستانی بلند روحانگیز شریفیان پس از کلاف ابریشم است. این رمان روایت عشقی است نامتعارف از زبان یک زن مهاجر ایرانی به نام پرتو صناعت جمشیدی . او که در داستان شورا و شیرین و شوریده نامیده میشود، پس از ازدواج با مردی به نام جهان از ایران میرود، اما نوستالژی ایران با اوست. دیدگاه نوستالژیکِ شخصیتِ اصلی داستان که به نوعی بازنمود نوستالژی نویسنده است، موجب شده که روایت داستان جهتی رمانتیک به خود بگیرد. بر این اساس، پژوهش حاضر به عنوان یک پژوهش توصیفی-تحلیلی با تمرکز بر روش مطالعۀ کتابخانهای، بر آن است تا با خوانش انتقادیِ این رمان، بهمثابۀیک اثر ادبی رمانتیک، به این نتیجه برسد که استلزامهای خلق یک اثر ادبی رمانتیک تا چه حد رعایت در آفرینش این اثر شده است. این موضوع از این جهت اهمیت دارد که جریان جدید رمانتیسم در ادبیات فارسی معاصر برخلاف موجهای رمانتیک پیشین- که در شعر و غالباً آثار ادبی نویسندگان مرد نمود داشته است- در مقطع زمانیِ خلق این داستان، در نثر داستانی، همپای شعر(و حتی مقدّم بر آن) شکل گرفته و نقش نویسندگان زن نیز نسبت به گذشته در آن برجسته تر بوده است. بر اساس تحلیل داده های این پژوهش میتوان گفت که غالب استلزامهای خلق یک اثر ادبی رمانتیک در نوشتن داستان چه کسی باور میکند، رستم رعایت شده و لذا این اثر را می توان یک اثر ادبی رمانیک درخور توجه مربوط به جریان متأخر رمانیسم در دو دهۀ هفتاد و هشتاد شمسی در ایران دانست.