تحلیل فقر از منظر عدالت فضایی مطالعۀ موردی: استانهای شمالی ایران
نویسندگان
1 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیتمدرس، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایرا ن
doi
10.22111/gdij.2019.5048چکیده
عدالت فضایی به حاکمیت شرایطی اشاره دارد، که در آن منابع، مزایا، قدرت و ثروت جامعه از یک توزیع متوازن برخوردار باشد. تجلی این امر را میتوان در توزیع نسبی متوازن شاخصهای توسعه در مقیاسهای ملی و محلی مشاهده کرد. از سویی دیگر بیعدالتی فضایی به حاکمیت شرایطی اشاره دارد که منابع، مزایا، ثروت و قدرت در جامعه از توزیع نامتوازنی برخوردار بوده و جامعه میل به دوگانگی و شکاف ساختاری داشته، و پیامدهای مختلفی را خواهد داشت. جدای از پیامدهای سیاسی و امنیتی آن، از نظر اجتماعی، حاکمیت بیعدالتی فضایی، پیامدهایی همچون گسترش فقر، حاشیهنشینی و ناهنجاریهای دیگری را در بر خواهد داشت. این پژوهش با روش توصیفی – تحلیلی، تکیه بر اطلاعات کتابخانهای، تجزیه و تحلیل دادهها، تولید نقشهها و استفاده از نرمافزار Excel و ArcGIS در پی مطالعه و تحلیل فقر استانهای شمالی جمهوری اسلامی ایران از منظر عدالت فضایی میباشد. بدین منظور، هفت استان خراسان شمالی، گلستان، مازندران، گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی بهعنوان محدوده مطالعاتی انتخاب شده است. نتایج نشان میدهد که استان خراسان شمالی جزو فقیرترین استانهای کشور میباشد. بعد از آن استانهای گلستان، گیلان و اردبیل به لحاظ شاخص فقر و محرومیت در رتبه بعدی قرار دارند. استانهای مازندران، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی در مقایسه با استانهای پیش گفته وضعیت مطلوبتری داشته و در رتبه دوم فقر و محرومیت قرار دارند.
