تحلیل روابط عاشقانه در سه رمان معاصر از زنان نویسنده بر اساس انگاره‌‌ دوگانه‌ عشق رابرت جی.استرنبرگ

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبان‌های خارجی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

3 استادیار، گروه عمومی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران

doi
10.22126/rp.2023.8558.1707
چکیده

عشق همواره موضوع پرسمان‌خیزی بوده که رویکردهای گوناگونی در ادوار مختلف دربارۀ خاستگاه آن شکل گرفته است. رابرت جی.‌ استرنبرگ روان­شناس امریکایی دو انگارۀ مثلث عشق و قصۀ عشق  در این زمینه ارائه کرده است. مثلث عشق با سه مؤلفۀ صمیمیت، تصمیم-تعهد و شوریدگی هشت نوع از روابط عاطفی را معرفی می‌کند و قصۀ عشق انگاره‌های رایج را نمایان می‌سازد و علت دوام روابط یا شکست آن‌ها را بازگو می‌کند. در این پژوهش کوشیدیم تا بر اساس آن، به بررسی و تحلیل سه رمان سووشون، طوبی و معنای شب و روز دیگر شورا‌ از دوره‌های مختلف داستان‌نویسی بپردازیم و با تأمل در پیرنگ داستانی، باورها و الگوهای رایج عشق‌ورزی در روزگار معاصر را که در ادبیات داستانی انعکاس یافته، بنمایانیم. نتایج پژوهش حاکی از رواج مؤلفه‌های صمیمیت و شوریدگی و گرایش به قصه‌های حکومت، بهبودی، خانه و خانواده و خیال در روابط عاطفی دارد. هم­چنین گرایش مردان به روابط عاشقانه از نوع دلباختگی و رمانتیک و تلاش زنان برای تجربۀ عشق آرمانی در این آثار قابل توجه است. به نظر می‌رسد مؤلفه‌های مورد نظر استرنبرگ در روابط عاطفی در پیرنگ این داستا‌ن‌ها می‌تواند انعکاسی از روابط تجربه شده در جامعه واقعی باشند.