فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مسکوکات از جمله مدارک ارزشمند جهت مطالعه ساختار فرهنگی و باورهای مذهبی دوره‌های تاریخی و یکی از دانش‌های مکمل مطالعات تاریخ و تاریخ هنر است که کاربرد آن مورد تأیید پژوهشگران باستان‌شناس و تاریخ هنر قرار گرفته است. نمادهای مندرج بر سکه‌ها مهم‌ترین راهنمای پژوهشگران در بازشناسی باورهای دینی و آشنایی با آراء و عقاید مذهبی در دوره‌های مختلف تاریخی به شمار می‌آید. اساطیر از دیرباز در فرهنگ و هنر هر قوم و ملت نقش محوری داشته و در بطن آیین‌ها، باورها و هنر آن‌ها به صورت داستان‌های روایی یا نمادهای تصویری نمود یافته‌اند. هدف این تحقیق شناسایی نمادهای گیاهی بر روی مسکوکات اشکانی است. سؤالات پژوهش عبارت است از مهم‌ترین نگاره‌های گیاهی بکار رفته در مسکوکات اشکانی کدام‌اند؟ آیا می‌توان از نمادهای گیاهی بکار رفته به  باورها و اندیشه‌های مذهبی این دوره پی برد؟ این تحقیق به روش میدانی، توصیفی-تحلیلی و شیوه جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی است که به شناسایی، بازخوانی و تفسیر نگاره‌های گیاهی به منظور شناسایی جایگاه آن‌ها در باورهای مذهبی و اساطیری دوره اشکانیان پرداخته است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد  نقوش گیاهی مورد استفاده در  مسکوکات این دوره شامل" نخل، زیتون، رزت، انگور، گندم، انار، زنبق و بلوط" است. تصویر "نخل، زیتون، رزت و زنبق" در مسکوکات چهاردرهمی، یک درهمی و سکه‌های برنزی شاهان اشکانی و نقوش"انگور، گندم، انار و بلوط" در مسکوکات برنزی مشاهده می شوند که با توجه به نماد شناسی می توان بیان کرد که این آرایه ها مرتبط با ادیان زرتشتی، مهرپرستی و آناهیتا است. بنا بر منابع مکتوب آیین زرتشتی در این دوره آمیخته با عقاید دیگر است و بیشتر به صورت تثلیث ایزدان (مهر- آناهیتا- اورمزد) مشاهده می‌شود و با بررسی مسکوکات آن‌ها این موضوع تأیید می‌گردد.