فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حرم مطهر ‌رضوی امروزه چون موزه‌ای مجموع هنرهای ‌اسلامی را از ادوار مختلف تاریخی درون خود جای داده است. اسناد این موضوعْ کتیبه‌هایی است که در ابنیه حرم از دیرباز تاکنون موجود است. قدیمی‌ترین صحن حرم‌رضوی که عتیق( انقلاب) نامیده می‌شود، به دلیل نزدیکی با روضه‌منوره و اهمیتی که داشته، کتیبه‌هایی را از دوران تیموری تاکنون درون خود جای داده، که بیشترین آن‌ها دارای مضامین مذهبی است، این کتیبه‌ها که از جوهر معنوی اسلام سرچشمه می‌گیرد، اطلاعاتی را از شرایط اجتماعی و مذهبی ادوار تاریخی مختلف، نشان می‌دهد، با توجه به این مهم، اهداف پژوهش: -معرفی کتیبه‌های‌مذهبی چهار ایوان صحن‌عتیق،-آشنایی با مضمون و محتوای کتیبه‌ها -علت استفاده و ارتباط میان مضامین و جایگاهشان در بنا است. سوالات پژوهش این است که: -بیشترین کتیبه‌های مذهبی در ایوان‌های صحن‌عتیق مربوط به چه دوره تاریخی است؟ -مضامین و محتوای هر یک از کتیبه‌های مذهبی چه بوده؟ -علت استفاده و ارتباط میان مضامین کتیبه‌ها و جایگاهشان در صحن‌عتیق چه بوده است؟ روش‌ انجام تحقیق، توصیفی – تحلیلی بوده و گردآوری مطالب آن با استفاده از منابع مکتوب و بررسی میدانی، انجام شده است. تجزیه و تحلیل نیز با تکیه بر روش تحلیل محتوای کیفی، نهایت در قالب چهار جدول طبقه‌بندی و بررسی شده است. نتیجه پژوهش گویای آن است که بیشترین کتیبه‌های صحن، متعلق به دوران صفوی بوده است. همچنین کتیبه‌های‌مذهبی به آیات قرآن و احادیث اختصاص یافته و مضامین آن‌ها بر اساس توحید، رسالت انبیا(ع) و دعوت انسان‌ها به فرایض دینی، دوستی آل‌محمد(ص) و زیارت قبر مطهر حضرت‌رضا‌(ع) بوده است. انتخاب مضامین نیز کاملاً با جایگاه آن در بنا مرتبط بوده است، برای مثال، در ایوان‌جنوبی (ایوان‌ طلا) که ورود به روضه‌منوره است، آیات سوره مریم کتیبه شده که اشاره به فضای امنی که زائرین به آن وارد می‌شوند دارد و همچنین سوره یاسین، که به قلب قرآن معروف است، استفاده شده که نشان‌دهنده قلب این مکان مقدس (روضه‌منوره) بوده است.