سطح‌بندی توسعۀ کشاورزی در شهرستان‌‌های استان فارس با ترکیب شبکۀ عصبی مصنوعی و GIS

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری توسعۀ کشاورزی، دانشگاه یاسوج

2 دانشیار اقتصاد کشاورزی، گروه مدیریت توسعۀ روستایی، دانشگاه یاسوج

3 دانشجوی دکتری توسعۀ کشاورزی، دانشگاه یاسوج

doi
10.22111/gdij.2019.4887
چکیده

دراین پژوهش با هدف ارزیابی و درجه‌بندی توسعه کشاورزی شهرستان‌های استان فارس و با استفاده از آمار کشاورزی سالنامه آماری سال 1393 استان، فهرستی از 98 شاخص توسعه کشاورزی در قالب پنج گروه عمده (بهره‌برداری کشاورزی، عملکرد، مکانیزاسیون کشاورزی، دامپروری و خدمات زیربنایی و سایر خدمات کشاورزی) استخراج و پس از وزن‌دهی شاخص‌ها، با روش شبکه عصبی مصنوعی توسعه کشاورزی شهرستان‌ها مورد بررسی قرار گرفت. محاسبات پژوهش با استفاده از نرم افزارهای Excel و MATLABR2015a انجام شد. نتایج حاصل از سنجش سطح توسعه کشاورزی شهرستان-ها نشان داد که، شهرستان‌ شیراز (518/1) و مرودشت (473/1) رتبه اول و دوم را به خود اختصاص داده اند که حاکی از آن است که خرد نشدن مزارع و باغ‌ها، تاثیر شگرفی بر بالا بودن سرانه‌ی سطح زیرکشت زراعی و باغی به ازای هر بهره بردار داشته است. این موضـوع از یک طرف باعث توسعه‌ی بهتر سامانه‌های آبیاری تحت فشار شده است (با توجه به بالا بودن جایگاه آبیاری تحت فشار در این شهرستان‌ها) و از طرف دیگر زمینه‌ی اسـتفاده از فـن آوری‌هـای دیگر را نیز فراهم می‌کند. شهرستان‌ زرین دشت (590/0) و لامرد (495/0) رتبه 28 و 29 را بدست آوردند. مساحت کم زمین کشاورزی و قطعه قطعه شدن اراضی در شهرستان‌های زرین دشت و لامرد از علل کاهش عملکرد تولید و سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی است. همچنین، در خصوص خوشه 1 شاخص‌ خدمات زیربنایی و سایر خدمات کشاورزی با وزن 2027/0 و در خوشه 2 شاخص عملکرد با وزن 2016/0 بالاترین اهمیت را به خود اختصاص داده‌اند. جا دارد که دولت در راستای سیاست‌های عدالت محوری خود و رفع محرومیت‌زدایی به مناطق کمتر توسعه یافته رسیدگی بیشتری داشته باشد و با کشف استعدادهای ذاتی و نهفته هر منطقه به گسترش تخصص‌گرایی در تولید فراورده‌های مختلف کشاورزی اعم از زراعی، دامی و غیره بپردازد.