نشانه شناسی اجتماعی شخصیت مجنون
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
doi
10.22126/rp.2023.9031.1759چکیده
نشانهشناسی اجتماعی شاخهای از نشانهشناسی است که به بررسی نهادها و نشانهها در قالب جامعه و در متن فرهنگ میپردازد. منظومه لیلی و مجنون نظامی که از مهمترین آثار غنائی ادب فارسی محسوب می شود، روایتگر داستانی از فرهنگ و نظام قبیلهای عرب است. در این پژوهش که به بررسی نشانه شناختی اجتماعی شخصیت مجنون پرداخته میشود، نگارندگان تلاش می کنند ویژگیهای اخلاقی و رفتاری مجنون را در بافت فرهنگی و موقعیتی جامعه عرب با بررسی دالها و مدلولها، مورد مطالعه قرار دهند. منظومه لیلی و مجنون از منظر نشانهشناختی و از جنبۀ اجتماعی مورد تحلیل و واکاوی قرار می گیرد و به مقولههایی پرداخته می شود که جلوههای نشانهشناسی شواهد آن هستند. مجنون یک شخصیت اجتماعی و فرهنگی است؛ بنابراین پردازش شخصیت او مستلزم توجه به نقش فرهنگ است. این شخصیت از لحاظ اجتماعی ویژگیهای خاص و منحصربهفردی دارد و اساساً درگیر یک نوع دیوانگی و نابهنجاری اجتماعی است. مواجهۀ مجنون با پدیدههای مختلف نظیر مرگ یا عادات خاصی مانند غذا خوردن و بهطورکلی سبک زندگی او، ویژگیهای نشانهای خاصی را میآفریند و همواره بعد اجتماعی شخصیت قهرمان در داستانهای مختلف میتواند تأثیرپذیر و تأثیرگذار از فرهنگ یک جامعه باشد.
