اقتباسِ داستانی و بازآوری روایت با الگوی پست‌مدرنیسم در شعر احمدرضا احمدی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

3 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ علوم انسانی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

doi
10.22126/rp.2023.8912.1743
چکیده

احمدرضا احمدی شاعری صاحب سبک است و بهره­ مندی او از شگردهای هنجارشکنانه سبب شده است که برخی شاخصه ­های شعر او با مولفه هایی از پست­مدرنیسم نسبت بیابد. بازآوری روایت و داستان، یکی از مختصات اشعار احمدی است که با مولفۀ اقتباس در پست ­مدرنیسم انطباق دارد. احمدی با اقتباس و الگوبرداری از درون­مایۀ متون روایی و داستانی و بازنمایی این متون در شعر خود، میان دو ژانر ادبی، یعنی شعر و داستان پیوند ایجاد کرده است. در این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی، گونه­ها و ابعادِ رویکرد اقتباسی و بازآوری روایات در شعر احمدرضا احمدی بررسی شده است. یافته­های این پژوهش، نشان می­ دهد که اقتباس از متون روایی در شعر احمدی با وجود این­که در تکوین مضامین و شگردهای بیانی او نقش ایفا می­کند، از الگوی معلوم، تبعیت نمی­کند و معمولاً به صورت تصادفی و بدون تمهید خاصی صورت می­گیرد؛ از این روی دارای ماهیتی سیال و فاقد شکل و رویۀ همسان و نیز دارای نتایج متفاوت و متنوع است. این امر، تا حد زیادی برآیندِ تعمدِ احمدی در ساختارشکنی و هنجارگریزی زبانی است که در جهت تردیدآفرینی و عدم قطعیّت و بی­ معنایی و چندمعناییِ مرسوم در پست ­مدرنیسم به کار گرفته می­شود.