اثربخشی آموزش ذهنآگاهی مبتنیبر اشعار حافظ بر درک مطلب ادبیات فارسی در دانشآموزان
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jiera.2025.495815.3276چکیده
هدف: در این پژوهش به بررسی اثربخشی آموزش ذهنآگاهی مبتنی بر اشعار حافظ بر درک مطلب ادبیات فارسی در دانشآموزان مقطع دوم متوسطه پرداخته شد.روش: روش پژوهش نیمهآزمایشی از نوع پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل دانشآموزان دختر دوره دوم متوسطه در رشته ادبیات و علوم انسانی منطقه ۵ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. از روش نمونهگیری در دسترس برای انتخاب ۳۰ نفر استفاده شد که به دو گروه ۱۵ نفری تقسیم شدند. گروه آزمایش بسته آموزشی ذهنآگاهی مبتنی بر اشعار حافظ (محسنی هنجنی، 1403)، را به مدت ۱۰ جلسه و هر جلسه ۹۰ دقیقه دریافت کردند، در حالی که گروه گواه هیچ آموزشی دریافت نکردند. آزمون درک مطلب ادبیات فارسی پیش و پس از دوره آموزشی برای هر دو گروه برگزار شد. دادهها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیری و نرمافزار SPSS28 تحلیل شدند.یافتهها: نتایج نشاندهنده تأثیر مثبت آموزش ذهنآگاهی بر درک مطلب ادبیات فارسی دانشآموزان بود. این آموزش به تقویت تواناییهای تحلیلی و درک مطلب آنها کمک کرد و موجب افزایش یادگیری شد. نتایج تحلیل واریانس نشان داد که میانگین گروه آزمایش و گواه به طور معناداری متفاوت و میانگین گروه آزمایش بالاتر از گروه گواه بود (p < 0.05).نتیجهگیری: این پژوهش نشان داد که آموزش ذهنآگاهی میتواند به عنوان یک ابزار مؤثر در ارتقاء درک مطلب ادبیات فارسی دانشآموزان به کار گرفته شود. بر این اساس، به معلمان و برنامهریزان آموزشی توصیه میشود که تکنیکهای ذهنآگاهی را در برنامههای درسی خود گنجانده و از آنها برای ایجاد محیطی پویا و تعاملی در کلاس استفاده کنند. این اقدام میتواند کیفیت یادگیری را ارتقا بخشد.