فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از سنت­های ادبی- فرهنگی شاعران فارسی زبان در قرون مختلف به‌ویژه از قرن هفتم به بعد نظیره‌گویی بوده است، شیوه­ای که شاعران در خلق اثر هنری خویش به منظومه ­های پیش از خودشان نظر داشته­اند. ازجملة این آثار مثنوی­های بهرام و بهروز است که یکی از آن دو در قرن نهم به وسیله بنایی هروی سروده شده است و دیگری سرودة وقار شیرازی است. در این پژوهش ضمن ردّ انتساب چنین اثری به نام سنایی، آثار مذکور از حیث ساختار و محتوا مورد تحلیل و مقایسه قرار گرفته‌اند. این آثار برخلاف قول مشهورتر، هر دو در زمرة ادبیات تعلیمی جای می‌گیرند. قرائن متنی گویای آن است که وقار شیرازی، مثنوی بنایی هروی را از پیش دیده است و وقار با خلق حوادث بیشتر و پیرنگ پیچیده‌تر بر جذابیت قصّه افزوده است به‌گونه­ای که در تبیین تغییر و تحوّل  قهرمان اصلی، می­توان آن را با ویژگی‌های سفر قهرمان جوزف کمپبل تطبیق داد در حالی که در منظومة بنایی در نهایت، قهرمان قصه در مباحث تعلیمی گم می­شود. مباحث تعلیمی در اثر بنایی نمود بیشتری دارد و در منظومة وقار تنوع بیشتری دارد و در عین حال محوریت اصلی هر دو منظومه، تعلیم «عاشقی»کردن است