تحلیل نگارههای معمارانه در اسکناسهای دوره جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز
doi
10.22070/negareh.2020.5618.2533چکیده
معماری از قدیمیترین هنرهای ایرانی محسوب میشود و جایگاه ویژهای در تاریخ و مطالعات هنر دارد. آثار معماری باستانی ایران و ابنیه سنتی و اسلامی بخش عمدهای از گنجینهی ارزشمند فرهنگ و هنر جهان را دربرمیگیرد. اماکن معماری همواره ازجمله نقوش چشمنواز در طراحی پول ایرانی بوده و نقش هویتمحور در تعریف اسکناسهای ایرانی را داشته است. اصلیترین هدف مقاله تدقیق و تحقیق برروی نگارههای معماری عرضه شده از طریق اسکناسهای ایرانی است. مقاله به دنبال یافتن پاسخ سؤالات ذیل است:۱- بیان تصویری چگونه میتواند در طراحی اسکناس یک کشور برای نمایش مفاهیم و معیارهای ارزشی نقش داشته باشد؟۲-نگارههای معمارانه در تعریف اسکناس یک کشور چگونه میتواند در تبادلات فرهنگی موثر باشد؟ روش تحقیق اتخاذ شده در این پژوهش روش تحقیق تحلیل محتواست. ابزار گردآوری اطلاعات در این مقاله کتابخانهای است. تصاویر، مستندات و اطلاعات مرتبط با نوشتار از طریق کتب، مقالات و سایتهای اینترنتی و آرشیوهای مربوطه جمع آوری شدهاند. جامعه آماری شامل اسکناسهای چاپ شده بعد از انقلاب درکشور ایران و روش نمونهگیری غیرتصادفی و به شکل نمونهگیری هدفمند بوده که با مطالعه روی تکتک نمونهها به توصیف، تشریح و تحلیل آنها پرداخته شده است. نتایج حاصل از تحقیق گویای ارتباط عمیق اعتقادات دینی و سیاستگذاری کلان حکومت در انتخاب تصاویر معماریهای باستانی،سنتی و معاصر ایران در ترکیب بندی ساختمان اسکناس ایرانی است. بیشترین نگارههای مورد استفاده، مربوط به آرایههای معماری اسلامی و تصویر معماری حرم رضوی است. مهمترین نتیجه این مقاله نمایش تفکر متعالی ایرانیان در قالب خلق آثار فاخر معماری، کاربرد اجزا نمادین معماری ایرانی و تأکید بر آرایهها و موتیفهای معمارانه در تنظیم و طراحی اسکناسهای دوره انقلاب اسلامی ایران بوده و باستفاده از نگارههای مورد استفاده در اسکناسها بر تعمیم و گسترش همان اندیشهی عالی در جهان تلاش میکند.