پایش و تجزیه و تحلیل اثرات اقتصادی پخش سیلاب در ایستگاه تحقیقاتی پخش سیلاب دهلران

نویسندگان

1 مربی، بخش تحقیقات اقتصادی اجتماعی و ترویجی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران

2 مربی، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 کارشناس پژوهشی، بخش تحقیقات اقتصادی اجتماعی و ترویجی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران

doi
10.22092/ijwmse.2017.113466
چکیده

مهار سیلاب­‌ها، تغذیه مصنوعی سفره­‌های آب زیرزمینی و کوشش در بهینه­‌سازی بهره­‌وری از منابع آب و خاک از مهمترین نتایجی است که در زمینه احداث ایستگاه­‌های پخش سیلاب بر آبخوان کشور به­‌دست آمده است. یکی از اهداف مهم پخش سیلاب، ایجاد تغییرات مثبت در متغیرهای اقتصادی منطقه از جمله تولید محصولات کشاورزی، علوفه، تولید چوب و توسعه اراضی جدید کشاورزی و مرتعی می­‌باشد. به‌عبارت دیگر، هر یک از طرح­‌های اجرا شده پخش سیلاب در ایستگاه­‌های مختلف دارای اثرات اقتصادی خاص در منطقه مورد نظر می­‌باشند. هدف این طرح، تعیین میزان اثرات اقتصادی طرح پخش سیلاب بر آبخوان دهلران از طریق پایش، رفتارسنجی و ثبت داده­‌های مربوطه به­‌طور پیوسته و مداوم بوده است. برای این منظور، با استفاده از معیارهای صحیح ارزیابی اقتصادی طرح­‌های سرمایه‌گذاری اقدام به تعیین میزان سودآوری و توجیه اقتصادی طرح در ایستگاه آبخوان‌داری دهلران شده است. نتایج نشان می­‌دهد سطح زیرکشت آبی روستاهای پایین‌دست آبخوان در سال 91 نسبت به سال پایه حدود 3.5 برابر شده است، همچنین، ارزش افزوده حاصل از سیلاب تزریق شده بر اساس اندازه­‌گیری حجم سیلاب کنترل شده برابر 14.6 میلیارد ریال می‌­باشد و ارزش افزوده تولیدات علوفه، چوب و بخش کشاورزی در عرصه آبخوان به‌ترتیب برابر با 1353.96، 13.38 و 657.05 میلیارد ریال می­باشند. به­علاوه، مقدار ارزش خالص فعلی طرح برابر 1398.61 میلیارد ریال، نرخ بازگشت سرمایه برابر 0.38 و نسبت فایده به هزینه برابر 2.87 می‌باشد که نشان‌دهنده، توجیه اقتصادی طرح است.