شناسایی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر انتخاب مدیران مدارس با استفاده از روش فراترکیب
نویسندگان
1 دانشجوی دوره دکتری مدیریت آموزشی گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
2 نویسنده مسئول،استاد گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
4 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
5 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22034/jiera.2024.441289.3117چکیده
هدف: انتخاب مدیران بهگونهای که بتوانند رسالتها و مأموریتهای نظامهای آموزشی را محقق نماید، یکی از مسئلهها و چالشهای جدی و استراتژیک آموزشوپرورش است. ازاینرو، شناخت عوامل مؤثر و دخیل در انتخاب مدیران مدارس به دلیل شایستهگزینی و شایستهگماری آنها ضرورت دارد. لذا پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویتبندی عوامل مؤثر بر انتخاب مدیران مدارس انجام گرفت.روش: این پژوهش از نوع پژوهشهای آمیخته بود که در سال 1402 با استفاده از روش فراترکیب و تحلیل مضمون انجام گرفت. ازنظر هدف، کاربردی - توسعهای و ازنظر روش توصیفی – پیمایشی بوده است. در مرحله اول با جستجو در پایگاههای مختلف علمی تعداد 357 منبع اولیه در بازه زمانی 2000 تا 2023 که به کلیدواژههای پژوهش اشاره شده بود، استخراج گردید. سپس با در نظر گرفتن معیارهای موردنظر تعداد 34 مقاله و 7 نفر خبره با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند معیار انتخاب گردید. روایی دادهها با بهرهگیری از آزمون کاپا 79 درصد به دست آمد. در ادامه با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون و نرمافزار مکس کیودا، منابع منتخب مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت.یافتهها: یافتهها نشان از 93 مضمون پایه، 78 مضمون سازماندهنده و 13 مضمون فراگیر (صلاحیتها؛ مهارتها؛ رهبری؛ بومیگرایی؛ ذینفعان؛ قدرت؛ مدیریت مشارکتی؛ تجربه؛ حرفهگرایی؛ معنویتگرایی؛ تعهد سازمانی؛ پاسخگویی؛ شبکهسازی) دارد. بهمنظور اولویتبندی عوامل ازنظر درجه اهمیت، با بهرهگیری از نظرات 7 نفر از خبرگان دانشگاه شهید چمران اهواز و اداره کل آموزشوپرورش استان خوزستان و با استفاده از نرمافزار SPSS (رتبهبندی فریدمن) عوامل یادشده رتبهبندی شدند.نتیجهگیری: نتایج نشان داد عوامل "شبکهسازی" "صلاحیت و شایستگی محوری" و "ذینفعان" به ترتیب از بیشترین درجه اهمیت برخوردارند؛ بنابراین برنامهریزان و سیاستگذاران آموزشوپرورش بایستی در انتخاب و انتصاب مدیران مدارس علاوه بر عوامل دیگر به سه عامل دارای اهمیت توجه ویژهای داشته باشند.