کارایی محافظ‌های نانویی غیر سربی پایه‌ی سیلیکونی جهت حفاظت پرتوی از بیماران در آزمایش‌های رادیولوژی تشخیصی توسط شبیه‌سازی Monte Carlo

نویسندگان

1 استاد، گروه فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران

2 استاد، گروه فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

3 گروه فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

4 گروه فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران

5 استادیار، گروه فیزیک پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران

doi
10.22122/jims.v39i649.14574
چکیده

مقدمه: استفاده از روش تصویربرداری توموگرافی کامپیوتری (Computed tomography scan یا CT Scan)، احتمال ایجاد عارضه در مردمک چشم، غده‌ی تیروئید و پستان را افزایش می‌دهد. یکی از روش‌های حفاظت پرتویی بیماران از تابش‌های غیر لازم و ناخواسته در آزمون‌های CT Scan، استفاده از محافظ‌های غیر سربی می‌باشد. لازم است قبل از طراحی و استفاده از این محافظ‌ها، کارایی آن‌ها توسط شبیه‌سازی بررسی گردد.روش‌ها: بیسموت، تنگستن و قلع با لبه‌های جذب در محدوده‌ی انرژی تشخیصی، برای مطالعه‌ی حاضر انتخاب شدند. هر یک از فلزات به همراه سیلیکون، به عنوان مواد سازنده در شبیه‌سازی Monte Carlo استفاده گردید. جهت تعیین ضریب تضعیف جرمی نمونه‌ها، باریکه به صورت تک انرژی شبیه‌سازی شد. بازه‌‌ی انرژی با توجه به آزمون‌های تصویربرداری متداول در آزمایشگاه‌های تشخیصی، از 20 تا 140 کیلوالکترون ولت با پله‌های 20 کیلوالکترون ولتی انتخاب گردید. چشمه‌ی فوتونی مسطح به شعاع 5 میلی‌متر در مبدأ هندسه قرار گرفت. اطلاعات به دست آمده از شبیه‌سازی مشخص نمود که کدام محافظ در چه انرژی‌هایی ضریب تضعیف بیشتری دارد؟یافته‌ها: محافظ حاوی 10 درصد بیسموت و 90 درصد سیلیکون، تضعیف بیشتری را در انرژی‌های بالای 100 کیلوالکترون ولت نشان داد. محافظ تنگستن و قلع نیز در انرژی‌های میانی و پایین تضعیف بیشتری داشتند.نتیجه‌گیری: با بهره‌گیری از اثر پنجره‌ی تضعیف و انتخاب درصد و نوع فلز متناسب با انرژی مورد استفاده در رادیولوژی تشخیصی، می‌توان از پرتوگیری ارگان‌های سطحی حساس به پرتوی بیماران محافظت کرد.