پیوندهای روستا- شهری، مبنای توسعۀ ناحیهای موردپژوهی: شهرستان اهواز
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22111/gdij.2019.4355چکیده
پیوندهای روستا - شهری میتوانند تاثیر بسیار زیادی بر توسعه ناحیهای داشته باشند، کما این که از شهر به مثابه موتور توسعه ناحیهای یاد شده است. این پیوندها میتواند نقش مثبت و زایا یا منفی و انگلی بر حوزه یا ناحیه خویش بر جای بگذارند و از منطقهای به منطقه دیگر و از شهری به شهر دیگر متفاوت باشند. از این رو شناخت منطقی این آثار میتواند در برنامه ریزی ناحیهای مؤثر واقع شود. مسئلهای که شاکله پژوهش حاضر را تشکیل میدهد، «شناسایی و تعیین وضعیت معناداری پیوندهای روستایی، شهری با سطوح توسعه ناحیهای و نیز تبیین نقش زایا یا انگلی بودن شهر در خصوص آن» میباشد. روش تحقیق توصیفی و تحلیلی و مبنی بر استفاده دادههای میدانی و اسنادی استوار است. جامعه آماری پژوهش شامل روستاهای ۲۰ خانوار به بالاتر شهرستان اهواز و حجم نمونه ۹۰ روستا یا حدود ۵۰ درصد روستاهای ناحیه است. نرم افزارهای مورد استفاده SPSS ،Expert Choice و ArcGIS میباشند. به منظور تعیین سطح توسعه ناحیهای از ۱۲۰ نمانگر توسعه و روش ElectreIII استفاده شده است. اثر شهر به وسیله ۱۱ جریان اصلی با ۴۰ نوع پیوند روستا با شهر اندازه گیری شده و رابطه معناداری میان آنها با سطوح توسعه ناحیهای به دست آمد. یافتههای پژوهش نشان داد که از مجموع ۴۰ مورد پیوند روستایی، شهری در محدوده، ۳۵ مورد آن در قالب ۹ جریان اثرگذار شهر، دارای رابطه معنادار و از نوع مثبت با سطوح توسعه ناحیهای بودهاند و نتایج تحقیق حاکی از نقش مثبت و زایای شهر اهواز بر سطوح توسعه ناحیهای است.
