فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقالۀ حاضر، رمان آتش بدون دود(۱۳۷۱) نادر ابراهیمی(۱۳۱۵- ۱۳۸۷) را از نظر مؤلفه­های ادبیات اقلیمی بررسی می­کند. نگارنده با شیوۀ توصیفی- تحلیلی مبتنی بر متن رمان در پی پاسخ به این پرسش بنیادی است که عناصر  اقلیمی ترکمن­ صحرا و حوادث حاصل از قانون اصلاحات ارضی بر روایت آتش بدون دود نادر ابراهیمی چه تأثیری گذاشته و نویسنده برای انعکاس ویژگی­های اقلیمی این سرزمین و بازتاب اندیشه ها و عواطف، فرهنگ و آداب و رسوم خلق ترکمن و ظلم و ستم­هایی که در آن دوره بر آن­ها روا شده، از چه شیوه­ هایی در رمان خود بهره برده است؟ تا تبیین کند ابراهیمی با انتخاب اقلیم ترکمن­صحرا به عنوان زمینۀ داستان و حادثۀ اصلاحات ارضی دهۀ چهل به حمایت از روستاییان پرداخته است و ازآن­جا که طبیعت و عناصر آن افزون بر اثرگذاری بر فضاسازی داستان، اندیشه و ذهن نویسنده را نیز تحت­تأثیر قرار داده­اند، به­تدریج با غلبه بر احساسات و تخیّل وی بر زبان او نیز جاری شده ­اند، نویسنده با انتخاب عنوان و موضوع مناسب، تصویرسازی­های کنشگر، زبان متناسب با الگوی زبان­شناسی­ زیست­محیطی و از همه مهم­تر درونمایۀ متناسب نشان می­دهد، مانند گذشتگان خویش، تعامل خود با طبیعت را حفظ کرده و در ورای این ارتباط دوطرفه به دنبال حمایت از روستانشینان و مردم ستمدیدۀ این سرزمین است.