فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خانه «اخوان حقیقی» از جمله بناهای منسوب به دوره اول قاجاریه است که آرایه‌های معماری آن نیز با توجه به ویژگی‌های سبکی و مستندات تاریخی (کتیبه اتمام تزیینات بنا به تاریخ 1274ه. ق)، متعلق به دوره قاجار است. نقاشی‌های لاجوردی ریزنقش و کثیر (به تعداد 1358نقاشی) به کار رفته در بخش شاپرکی دیوارنگاره‌ها و مقرنس‌های سقف اتاق ضلع غربی این خانه (G) که مشابه آنها در سلسله منظره‌های ریزنقش روی سطوح هندسی مقرنس‌ها و قطاربندی‌ها‌ی سایر اتاق‌ها نیز به چشم می‌خورد از جمله نقاشی‌هایی هستند که علاوه برطراحی و فضاسازی، شیوه اجرا، به لحاظ مضمون و موضوع، در تضاد و تقابل با سایر نقاشی‌های سطوح متعدد همجوار به نظر می‌رسند. مضامین وطرح‌هایی که به نوعی حکایت از بستر فرهنگی و اقتضائات مطروحه عصر قاجار دارد. پژوهش حاضر با عطف به خلاءاطلاعاتی و با هدف مستندسازی، گونه‌شناسی، دسته بندی نقاشی‌های لاجوردی، توصیف و تبیین دقیق مضامین به کار رفته انجام و در راستای پاسخگویی به این پرسش بوده است که از حیث گونه‌شناسی، طرح ها، موضوعات و مضامین بکار رفته در این نقاشی‌ها کدامند ؟روش تحقیق توصیفی – تبیینی، نمونه گیری هدفمند و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای و میدانی است، یافته‌های تحقیق مبین آنست که این نقاشی‌ها اساسا از نوع منظره می‌باشند که به سه گروه زیر تقسیم می‌شوند:1-منظره با محوریت نقوش انسانی 2- منظره با محوریت نقوش حیوانی 3-  منظره با ترکیبی از نقوش انسانی، حیوانی و عمارت ضمن توجه به مضامین روزمره و عامیانه حکایت از ویژگی التقاطی نقاشی عصر قاجار و گرایشات نوین و طبیعت‌گرایانه هنر این دوره داشته وتکرار قابل ملاحظه برخی مضامین، مبین تاثیر شرایط فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، اعتقادی و آیینی عصر قاجار و همچنین برگرفته از برخی مضامین تاریخی، ادبی، خیالی و اسطوره‌ای ایرانی است.