بررسی و تحلیل شخصیت اصلی رمان پدر آن دیگری بر اساس نظریه نیازهای روان‌رنجورانه و تیپ‌های شخصیتی کارن هورنای

نویسندگان

1 استادیار، بخش مبانی آموزش‌وپرورش، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات کودک، بخش زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.22126/rp.2022.7340.1493
چکیده

هدف این مقاله بررسی و تحلیل روان‌شناختی شخصیت اصلی رمان پدر آن دیگری، اثر پرینوش صنیعی، بر مبنای دیدگاه نو روان‌کاوانه کارن هورنای، به‌ویژه نظریه نیازهای روان‌رنجورانه و تیپ‌های شخصیتی است. هورنای بر اهمیت فرهنگ و محیط خانواده در رشد و شکل‌گیری شخصیت کودک تأکید می‌کند. آن دسته از آثار ادبی که روایت خود را بر شکل‌گیری و دگرگونی شخصیت کودک و نوجوان متمرکز کرده، در جریان روایت می‌کوشند آسیب‌های احتمالی محیط و دیگران بر ساختار شخصیت را به تصویر بکشند، زمینه مناسبی برای تحلیل‌های روان‌کاوانه‌ای ازاین‌دست هستند. هورنای سه روند حرکت به سمت مردم، حرکت برضدّ مردم و حرکت جدا از مردم را مبتنی بر وجود و پاسخ‌گویی فرد به مجموعه‌ای از نیازهای روان‌رنجورانه معرفی کرده که منجر به شکل‌گیری سه تیپ شخصیتی مردم‌پذیر، مردم‌ستیز و مردم‌گریز می‌شوند. با استفاده از تحلیل محتوای کیفی از نوع قیاسی برای داده‌کاوی شواهد گردآوری شده از متن که بیان‌گر روند شکل‌گیری تیپ شخصیتی مردم‌گریز در شخصیت اصلی رمان و چگونگی پاسخ‌گویی او به نیازهای روان‌رنجورانه‌اش هستند، نشان داده‌شده که چرا او در بزرگ‌سالی فردی تنها و منزوی دیده می‌شود.