بازنمایی استحاله انسان زمینی به انسانی قدسی در نگارههای دو حاشیه از قالیهای صفویه به روش معناکاوی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد فرش، دانشکده صنایعدستی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 استادیار گروه فرش، دانشکده صنایعدستی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22070/negareh.2020.4577.2250چکیده
قالی ایرانی که پس از اسلام به ویژه در دورهی صفویه با رویکرد تجلی بهشت، باغ بهشتی، دروازههای بهشتی و ورود انسان به بهشت رخ نمود دیدگاهی ازلی و قدسی را در عناصر خود که به ظاهر صورتی زمینی داشتند را جای داد، دیدگاهی که در دوران صفویه و به خصوص شهرت پادشاهان آن دوره به اسلامگرایی و رعایت موازین شرعی به شدت مورد علاقه و دارای جایگاهی والا بود. هدف پژوهشگر در این حوزه و با توجه به دو قالی شکارگاه متعلق به دوره صفویه نیز کاویدن پیکره و مفاهیم موجود در حاشیه این دو قالی به منظور دستیابی لایههای نمادین موجود در این دو حاشیهها در جهت پی بردن تأثیرات محیط اطراف بر خلق این آثار است. در این راستا سؤال اصلی که پیش روی پژوهشگر قرار داشت مرتبط بود با دلیل تفاوت موجود در دو حاشیه قالیهای مذکور با وجود شباهتهای فراوان در متن قالی است که با بررسی دو حاشیه از قالیهای عصر صفویه با رویکردی نمادشناسانه و معناکاوی نقوش بهکاررفته در حاشیهاین قالیها، به منظور بازنمایی استحاله انسان زمینی به انسانی قدسی است و سعی شده که از دیدگاهی هرمنوتیک و پسا ساختارگرایانه از بعد فرهنگی و ارزشی و با کمک از جریانات حاکم در دوران شاه طهماسب اول با تطبیق دو حاشیه از دو قالی متعلق به دوران صفویه موجود در موزههای هنری بوستون (موزهی هنری بوستون واقع در شهر ماساچوست ایلات متحده امریکا و بزرگترین موزهی امریکا که در سال 1870 میلادی گشایش یافت (سایت:5).)و هنرهای کاربردی وین (مک) (موزهی هنرهای کاربردی وین (مک)واقع در شهر وین اتریش، اولین موزه در زمینهی هنرهای کاربردی است (سایت:6).)،این پژوهش از نظر هدف در دسته پژوهشهای کاربردی توسعهای و از لحاظ روش در گروه پژوهشهای تطبیقی -تحلیلی قرار دارد و با کمک گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه ای صورت گرفته است که به تجلی انسان از حالتی زمینی به جایگاه بهشتی او پرداخته است. نتیجه حاصل از این پژوهش میتواند دریچه نوین در عرصه شناخت ارتباط بین توبه شاه طهماسب و خلق آثار آن دوره باز کند.