بررسی سیر تحولات تجسمی مدال‌‌های افتخار از دوره قاجار تاکنون

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای پژوهش هنر دانشکده هنر دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار گروه پژوهش هنر دانشکده هنر دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22070/negareh.2020.2602.1696
چکیده

مدال‌ها جدا از جنبه تاریخی، یکی از نمودهای فن و هنر دوره‌های اخیر تاریخ هنر ایران هستند. نخستین جنبه اهمیت این موضوع ماندگاری این آثار و انتقال سنت‌های فرهنگی و هنری دوره‌های مختلف است. مطالعه این آثار که می‌توانند در شاخه جواهرات و مسکوکات بررسی شوند، به جهت ویژگی‌های مفهومی و نمادین، ویژگی‌های تزئینی و ویژگی‌های بصری حائز اهمیت است. مدال‌ها که ساخت آنها از دوره قاجار بیشتر رونق گرفته است، به لحاظ بررسی سبک هنری دوره‌های معاصر هنر ایران نیز دارای اهمیت هستند، و زمینه مناسبی برای بررسی تحولات در ویژگی‌های بصری مدال‌ها از دوره قاجار تا زمان حاضر می‌باشند. بررسی تطبیقی مدال‌های قاجار، مدال‌های پهلوی و مدال‌های جمهوری اسلامی می‌تواند به شناسایی تفاوت‌ها و شباهت‌های فرهنگی هنری این دوره‌ها و تفاوت‌های هنری‌شان کمک نماید. هدف این پژوهش پی بردن به سیر تحولات تجسمی مدال‌های افتخار در سه دوره یاد شده و درک تفاوت‌ها و شباهت‌های تجسمی مدال‌های این سه دوره است. سوال این پژوهش این است که چه تحولات تجسمی‌ای در خصوص مدال‌های افتخار در سه دوره قاجار، پهلوی و جمهوری اسلامی به وجود آمده است و چه تفاوت‌ها و شباهت‌های تجسمی‌ای بین مدال‌های این سه دوره وجود دارد؟ این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و بررسی نمونه‌های موزه ای انجام شده است و شیوه تحلیل آثار بر اساس بررسی اصول و قواعد تجسمی به کار رفته در ویژگی‌های ظاهری مدال‌ها است. نتیجه این پژوهش نشان می‌دهد که مدال‌های قاجار به لحاظ شکل و تزئین یکنواخت‌تر بوده اند و میان عناوین مختلف این مدال‌ها شباهت‌های زیادی وجود دارد، مدال‌های دوره پهلوی از نظر نقش و تزئینات متنوع‌تر هستند ولی در نمادهای استفاده شده در این دو دوره شباهت‌هایی دیده می‌شود، مدال‌های دوره جمهوری اسلامی علاوه بر نقوش و تزئینات از نظر شکل نیز تنوع زیادی دارند و میان نمادهای این دوره با دوره‌های قبل تفاوت زیادی دیده می‌شود.