تبیین سرزندگی تحصیلی بر اساس الگوهای ارتباطی خانواده و حمایت تحصیلی: نقش میانجی یادگیری خودراهبر

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران

doi
10.22034/jiera.2024.421921.3064
چکیده

هدف: سرزندگی تحصیلی از عوامل تأثیرگذار بر یادگیری است و می‏تواند به شیوه‌‏های گوناگون، پیشرفت تحصیلی دانش‌‏آموزان را تحت تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف تبیین سرزندگی تحصیلی دانش آموزان بر اساس الگوهای ارتباطی خانواده و حمایت تحصیلی با نقش واسطه‏‌ای یادگیری خود راهبر بود.روش: روش پژوهش همبستگی از نوع مدل یابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری شامل تمامی دانش آموزان دختر و پسر دورۀ اول متوسطۀ شهر سنندج در سال تحصیلی 1402-1401 بودند که از میان آن‏ها تعداد 390 نفر، با استفاده از روش نمونه‏‌گیری خوشه‏‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند و به ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامۀ سرزندگی تحصیلی Dehghanizade & Hosein chari (2013)، پرسشنامه الگوهای ارتباطی خانواده Koerner & Fitzpatrick (2006)، پرسشنامه حمایت تحصیلی Sands & Plunket (2005) و پرسشنامه یادگیری خود راهبر Cheng و همکاران (2010) پاسخ دادند. تجزیه‌وتحلیل داده‌‏ها با استفاده از روش مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد.یافته‏‌ها: نتایج تحلیل نشان داد که مدل با داده‏های پژوهش برازش مناسبی دارد. با توجه به یافته‌‏ها، مسیرهای مستقیم الگوی ارتباطی گفت‌وشنود، حمایت تحصیلی و یادگیری خود راهبر به سرزندگی تحصیلی مثبت و معنادار و برای الگوی ارتباطی همنوایی منفی و معنادار بود. همچنین، مسیرهای غیرمستقیم الگوی ارتباطی گفت‌وشنود و حمایت تحصیلی از طریق یادگیری خود راهبر به سرزندگی تحصیلی مثبت و معنادار و برای الگوی ارتباطی همنوایی منفی و معنادار بود.نتیجه‏‌گیری: بر اساس این نتایج، یادگیری خود راهبر می‏تواند در رابطۀ بین الگوهای ارتباطی خانواده و حمایت تحصیلی با سرزندگی تحصیلی در دانش‏‌آموزان نقش میانجی داشته باشد.