فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قلعهنهچیر واقع در جنوب غربی استان اصفهان از بناهای منصوب به دوره‌ی صفوی و قاجار است که تا بعد از انقلاب اسلامی مسکونی بوده و آخرین یادگارهای بجای مانده از آن مربوط به دوتن از نائب الحکومه‌‌های لنجانات قدیمو پدران‌شان است. متأسفانه این بنا به دلایل مختلفی چون عوامل طبیعی و انسانی، متروکه و با آسیب‌های جدی مواجه شده است. همچنین در بررسی پیشینه این بنا منبعی در رابطه با تزیینات وابسته به معماری موجود نیست و تا بحال کسی به آن نپرداخته است. هدف اصلی این تحقیق بررسی و سیر تحول تزیینات دیوارنگاره در معماری قلعه نهچیر از ابتدای ساخت تا اوایل دوره‌ی پهلوی است. و سؤال اصلی این تحقیق این است که انواع و ویژگی‌های تصویری نقشمایه‌ها و موضوعات به کار رفته در تزیینات دیوارنگاره در بنای مورد نظر کدام است و سیر تحوّل در آن‌ها به چه صورت بوده است؟ روش تحقیق در این مقاله توصیفی - تحلیلی و مقایسه‌ای و روش جمع‌آوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی است که در پژوهش میدانی با حضور در قلعه مذکور، عکس برداری، مستند نگاری و دسته‌بندی تزیینات دیوارنگاره بر اساس اسلوب کار، محل قرار‌گیری و مضامین، به مطالعه سیر تحوّل تزیینات دیوارنگاره در معماری قلعه‌ی نهچیر پرداخته شده و یافته‌ها بیانگر آن است که تزیینات دیوارنگاره در معماری قلعه نهچیر نه تنها دارای ویژگی‌های شاخص تزیینات دیوارنگاره‌ی‌‌ دوره قاجار است، بلکه می‌توان ریشه برخی نقوش را در دوره‌ی صفویه و حتی پیش از آن نیز جستجو کرد که تلفیقی از چکیده‌نگاری و طبیعت‌نگاری (متأثر از تزیینات اروپایی) هستند. همچنین سیر تحول تزیینات نشان از کاهش کیفیت آنها از نظر اجرا و نوع مصالح بکار رفته از ابتدای قاجار تا دوره‌ی پهلوی اول است.