بررسی حمایت کشورهای عضوOECD و ایران از بخش کشاورزی
نویسندگان
1
2
doi
10.30490/aead.2004.132246چکیده
حمایت از بخش کشاورزی مقوله ای است که سال ها در جهان مورد بحث و توجه قرار گرفته و بویژه اینکه به دلایل متعددی همچون ماهیت بخش کشاورزی ریسک بالاتر نسبت به سایر بخش ها، امنیت غذایی و تغذیه و غیره همواره نسبت به سایر بخشهای اقتصادی بیشتر در کانون توجه دولت ها قرار داشته است. بر این اساس نگاه حمایتی کشورهای مختلف به بخش کشاورزی نیز بسته به اهمیت آن در کشورهای جهان متفاوت و متنوع بوده است. بررسی ها نشان می دهد که به طور کلی اخلال در قیمت محصولات کشاورزی در جهان به دو صورت شکل می گیرد یکی از طریق حمایت های متنوع از تولید کنندگان محصولات کشاورزی و دیگری از طریق حمایت های گسترده صادراتی در سال ۲۰۰۳ حمایت از تولید کنندگان کشاورزی در بین کشورهای عضو OECD شاخص حمایت از تولید کننده (PSE) برابر با ۳۲ دریافتی ناخالص مزارع است که اندکی بیشتر از مقدار سال ۲۰۰۲ و کمتر از رقم ۳۷ درصدی سال مینا (۱۹۸۶-۸۸) می باشد. کل مقدار حمایت کشورهای عضو OECD معادل ۲۵۷ میلیارد دلار (۲۲۹ میلیارد یورو) برآورد شده است.سهم انواع حمایت های اخلال آور اعم از تولیدی و تجاری از ۹۰ در سال ۱۹۸۶ - ۸۸ به حدود ۷۵ در سال های ۲۰۰۱-۲۰۰۳ کاهش پیدا کرده است. این گونه حمایت ها هنوز سهم عمده ای در تشویق صنایع داخلی انحراف الگوی تجارت و یا کمتر شدن قیمت بین المللی محصولات کشاورزی از حد واقعی آنها دارد. اساساً این سیاست ها در جهت هدف های معین یا تولید کنندگان و گروه های ذینفع هدفمند شده است. سیاست های حمایتی اتخاذ شده در کشورهای OECD موجب تحمیل هزینه های غیر ضروری بر مصرف کننده داخلی و مالیات دهندگان و همچنین فشار بر محیط زیست و تولید کنندگان محصولات کشاورزی در کشورهای در حال توسعه شده در حالی که این سیاستها در ایران اغلب به صورت پراکنده غیر هدفمند و بسیار محدود بوده است.این مقاله از طریق مطالعات کتابخانه ای و جستجو در شبکه اینترنت بر آن است تا جدیدترین سیاست های کشاورزی کشورهای پیشرفته را با نحوه حمایت از محصولات کشاورزی در کشور ایران مورد مقایسه قرار دهد تا ضمن شفاف شدن موضوع حمایت های کشاورزی برلزوم بازنگری در روشهای حمایتی موجود و استفاده از ابزارهای جدید حمایتی تأکید شود.