خاموشی همزمان ژن‌های تبائین 6- O- دمتیلاز و کدئین O- دمتیلاز در گیاه دارویی شقایق با روش القاء ویروسی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد

3 استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد

doi
10.22084/ab.2017.2265
چکیده

گیاه شقایق تنها منبع تجاری برخی آلکالوئیدهای مهم دارویی است. دو آنزیم مهم به نام تبائین 6-O-دمتیلاز (Thebaine 6-O-demethylase; T6ODM) و کدئین O-دمتیلاز (Codeine O-demethylase; CODM) در انتهای مسیر بیوشیمیایی آلکالوئیدهای بنزیل ایزوکوینولینی این گیاه وجود دارند. در این مطالعه فعالیت بیانی ژن‌های دو آنزیم مذکور با روش VIGS (Virus-Induced Gene Silencing) مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور، سازه‌ای براساس ناقل TRV2 که دارای توالی حفاظت شده ژن DIOX (که مشترک با بخش انتهایی ژن‌های T6ODM و CODM) می‌باشد، طراحی شد. برگ­های اولیه گیاه دو تا سه هفته­ای کشت شده در گلدان با آگروباکتریوم دارای سازه خاموشی و برای گیاهان کنترل با آگروباکتریوم حاوی ناقل TRV2 خالی مایه‌زنی شدند. بررسی بیان ژن در سطح نسخه‌برداری با فن Real Time PCR به‌ترتیب نشان‌دهنده کاهش 86 و 87 درصدی بیان ژن‌های CODM و T6ODM بود. این مطالعه اثبات کرد که VIGS ابزار موثری برای کاهش سطوح نسخه‌های ژن‌های بیوسنتزی بنزیل ایزوکوینولین‌هاست.