مطالعه گونههای بیشمتنی در آثار گرافیتی ایران
نویسندگان
1 دکتری پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا(س)، تهران
doi
10.22070/negareh.2020.3111چکیده
گرافیتی یکی از رسانههای هنری غیررسمی و مردمپسند است که در خدمت بیان عقاید و دیدگاههای اعتراضی قرار دارد. اگرچه سابقه این هنر در ایران طولانی نیست اما در همین زمان اندک نیز آثار قابل تاملی خلق و بر سطوح شهری عرضهشدهاند. شناخت هرچه بیشتر گرافیتیها و معرفی انواع روابط متنی حاکم بر آنها، مستلزم نقب به مطالعات ترامتنی است. رویکرد ترامتنیت ژرار ژنت تمامی روابط ممکن میان متنها را بررسی میکند که در این ساحت بیش متنیت در تحلیل و رمزگشایی متون هنری تناسب بیشتری دارد. بیش متنی رابطه برگرفتگی متن دوم از متن اول است بهگونهای که اگر متن اول نباشد متن دوم شکل نمیگیرد. در این مقاله با استناد به گونهشناسی بیشمتنی ژنت، به طبقهبندی و درک پیوستگیها، تأثرات و مناسبات متنی در منتخبی از آثار گرافیتی ایران پرداخته میشود و هدفْ مطالعهای نظاممند است که منجر به شناخت هرچه بیشتر هویت هنری معاصر میگردد. جستار پیش رو در پی پاسخگویی به این پرسش کلی تدوین شده است که گونههای بیشمتنی ژنتی چگونه و به چه میزان در گرافیتیهای ایرانی قابل شناسایی است؟ روش تحقیق توصیفی، تحلیلی و گردآوری اطلاعات از طریق منابع اسنادی و مشاهده مستقیم صورت پذیرفته و شیوه تجزیه و تحلیل کیفی است. نتایج تحقیق نشان داد مؤلفان گرافیتی با حفظ فضای معاصر، گستره تأثیرپذیری و صراحت ارجاع متفاوت، اشتقاق از متنهای پیشین را در آثارشان منعکس کردهاند ازاینرو تمایزات فرامتنی و تفاوتهای ناشی از عوامل فرهنگی در بیشمتنها قابلرؤیت است که در جهت مقاصد اعتراضی و اجتماعی هنرمند قرار دارد.
