مطالعه اثر جهت قرار دادن بساک، نوع و ترکیب محیط‌کشت و کشت توأم بساک با تخمدان روی القاء کالوس در کشت بساک کدوی تخم پوست‌کاغذی (Cucurbita pepo var. Styriaca)

نویسندگان

1 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

2 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

4 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

5 استادیار گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان

doi
10.22084/ab.2017.2267
چکیده

در این تحقیق، کشت بساک گیاه کدوی تخم پوست‌کاغذی (Cucurbita pepo var. Styriaca) به‌منظور تولید کالوس و جنین هاپلوئید بررسی شد. آزمایشات سیتوژنتیکی نشان داد که غنچه‌های 5/1 سانتی‌متری حاوی بساک‌های10-9 میلی‌متری و میکروسپورهایی در مرحله تک هسته‌ای میانی تا انتهایی برای کشت بساک مناسب بودند. سه آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. در آزمایش اول، اثر جهت قرار دادن بساک بر روی محیط‌کشت و نوع و غلظت تنظیم‌کننده‌هاِی رشد گیاهی NAA (صفر، 5/0، 1 میلی‌گرم در لیتر) و 2,4-D (صفر، 1، 2 میلی‌گرم در لیتر) روی صفت درصد کالوس‌زایی بررسی شد. در این آزمایش کشت بساک‌ها از جهت محدب در محیط حاوی 1 میلی‌گرم در لیتر NAA و 2 میلی‌گرم در لیتر 2,4-D، بیش‌ترین درصد کالوس‌زایی را ایجاد کرد. در آزمایش دوم، اثرات متقابل نوع محیط‌کشت (E20 و B5) و ترکیب تیمارهای هورمونی2,4-D  (صفر، 5/2، 5 میلی‌گرم در لیتر) و BAP (صفر، 5/0، 1 میلی‌گرم در لیتر) بر صفت درصد کالوس‌زایی کدو مورد مطالعه قرار گرفت که محیط‌کشت E20 حاوی 1 میلی‌گرم در لیتر BAP و 5/2 میلی‌گرم در لیتر 2,4-D، بیش‌ترین درصد کالوس‌زایی را در مقایسه با تیمارهای دیگر ایجاد کرد. در آزمایش سوم اثر کشت توأم بساک کدوی تخم پوست‌کاغذی با تخمدان گندم و تخمدان کدو بر درصد کالوس‌زایی بساک کدو در دو نوع محیط‌کشت جامد و مایع E20 بررسی شد. در این آزمایش کشت توأم بساک کدو و تخمدان گندم در محیط‌کشت جامد، نسبت به بقیه تیمارها بیش‌ترین درصد کالوس‌زایی را نشان داد.