تحلیل آثار داستانی رضا براهنی براساس نظریهی جامعهشناسی تکوینی لوسین گلدمن
نویسندگان
1 استادیار، گروه آموزشی زبان و ادبیات، دانشگاه فرهنگیان استان کرمان، کرمان، ایران.
doi
10.22126/rp.2022.5561.1494چکیده
جامعهشناسی ادبیات موضوعی تلفیقی از علوم اجتماعی و جامعهشناسی است. لوسین گلدمن از نظریهپردازان این مبحث تحلیلی است. در جامعهشناسی تکوینی گلدمن، ارتباط آثار ادبی و وضعیت اجتماعی و موقعیّت اجتماعی نویسنده مدّنظر قرار دارند و اثر ادبی بر مبنای این مفاهیم تحلیل میشود. هدف پژوهش حاضر این است که به روش توصیفی ـ تحلیلی با ابزار کتابخانهای، آثار داستانی براهنی را بر مبنای نظریة جامعهشناسی تکوینی لوسین گلدمن تحلیل کند. به این دلیل که ادبیات، زبان گویای هر جامعه است و کارآمدترین راه برای آشنایی با افکار و باورهای هر جامعه، غور در ادبیات آن جامعه است؛ پس باید آثار داستانی معاصر را از این زاویه نیز تحلیل کرد. نتایج پژوهش نشان میدهد که براهنی مسائل مختلف فرهنگی، اجتماعی و سیاسی همچون بی عدالتی، خفقان سیاسی اجتماعی، ظلم حاکمان، تضاد طبقاتی، نفوذ و تسلط فرهنگی و سیاسی بیگانگان، ایستادگی در برابر جور و ستم و مواردی دیگر را دستمایه خلق آثار خود قرار داده است و این مضامین تحتتأثیر مسائل جامعه به داستانهای براهنی راه یافتهاند. از سوی دیگر، مسائل اجتماعی موجود در آثار رضا براهنی، همان دغدغه های طبقه ای از جامعه است که براهنی نیز به آن تعلق دارد و این طبقه، همان قشر روشنفکر جامعه است. بنابراین مهمترین مؤلفه نظریه جامعه شناختی لوسین گلدمن که همانا تأثیرپذیری اثر ادبی از طبقه اجتماعی مؤلف است، در داستانهای براهنی نمود یافته، مضامین داستانهای او همان دغدغه های طبقه اجتماعی نویسنده است.