فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جامعه‌شناسی ادبیّات ازرویکردهای بین ­رشته‏ ای است که به بررسی آثار ادبی از منظر آرای جامعه‎شناسی می‌پردازد. در این رویکرد آثار ادبی ازجمله اسنادی است‎که‎ می‎تواند برای بازکاوی پدیده‌های تأثیرگذار اجتماعی و فرهنگی مورد بررسی قرار گیرد. در پژوهش حاضر مجموعة نخست داستان‌های یوسف شامل 22 داستان برگزیدة مسابقه ملّی داستان‌نویسی دفاع مقدّس/ جنگ (1385) از منظر جامعه‎شناسی ادبیّات بررسی شده است. هدف از این پژوهش، کاوش در مسائل اجتماعی و ردیابی تغییرات اجتماعی، فرهنگی در دو دهة بسیار مهم از نظر تحوّلات سیاسی پس از جنگ بوده است. نتایج نشان می‎دهد 68 درصد از داستان‎های بررسی‌شده بازتاب‌دهنده واقعیّت‎های جامعه هم‌عصر خود هستند. نویسندگان جوان با درک شرایط دهه اول انقلاب اسلامی با تغییر شرایط در دو دهه پس از جنگ (1387) ضمن انتقاد از پیامدهای نابهنجار توسعه اقتصادی، سیاسی بر رویکرد تبیین معارف دفاع مقدّس/ جنگ، تأکید کرده‎اند. مهم‌ترین‎ چشم‎انداز در داستان‎های بررسی شده، به حاشیه راندن محرومیت‌های خاطره‌انگیز (حرمان نوستالژیک) دهه نخست جنگ و برجسته‌شدن گفتمان انتقادی و مفاهیم هویّت‌بخش شامل تبیین ارزش‌های اجتماعی و معنوی به‌عنوان موضوعی وحدت‌بخش بوده است.