فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تخیّل در متون ادبی که به ‌معنای بازنمودهای اشیاء و اشخاص واقعی یا توهمی است، امکان تصویرسازی بُعدهای نامرئی جهان هستی را برای ادیب یا نویسنده فراهم می‌کند. بررسی ساختارهای تشکیل‌دهندۀ تخیل در چنین آثاری بسیار بااهمیت است؛ زیرا تخیل، هستۀ تفکر در متون داستانی است. گونه ادبی وحشت که تلفیقی از کابوس‌ها، ایجاد حس نفرت، وحشت و ترس از ناشناخته‌هاست، دارای شبکه‌ای پیچیده و نظام‌مند از تخیّلات است. مجموعه داستانی الآن أفهم از احمد خالد توفیق، مبتکر گونه ادبی وحشت در ادبیات داستانی عربی، نمونه بارزی از کارکرد تخیّل و ساختارهای آن در داستان‌های وحشت است. در پژوهش حاضر تلاش بر آن است، با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی و با استناد به ساختارهای نظام تخیلاتِ ژیلبر دوران، ابعاد پویایی تخیّل در توصیف رخدادها و صحنه‌پردازی‌های رُعب‌آور مجموعه الآن أفهم کشف شود. نتیجه نهایی نشان می‌دهد زمان و هولناک جلوه‌دادن گذر آن، مهم‌ترین عامل در وحشت‌آفرینی رخدادهای این مجموعه داستانی است. این امر سبب می‌شود نوعی هم‌شکلی میان تصاویر سقوطی، تاریکی و حیوانی ایجاد شود که خود بر افزایش حس ترس در خواننده و به‌‌دنبال آن جذب‌شدن وی به پیگیری ادامه داستان‌های الآن أفهم می‌افزاید. مسأله‌ای که توانسته‌است احمد خالد توفیق را به‌عنوان نویسندة مبتکر و موفق گونه ادبی وحشت به جهان عرب معرفی نماید.