واکاوی تکنیک های داستانی در رمان الوباء اثر هانی الراهب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 استادیار زبان و ادبیّات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 استاد زبان و ادبیّات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

4 استاد زبان و ادبیّات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22126/rp.2022.7557.1536
چکیده

رمان الوباء (1981) نوشتۀ هانی الراهب، رمان­ نویس مشهور سوری است که شاهکار ادبی او نیز به‌شمار می‌رود. این رمان، در جهان عرب، یکی از صد رمان برتر عربی شناخته می­شود. نویسنده، حوادث اجتماعی، تاریخی سوریه را به شیوۀ واقع ­گرایانه در این رمان ترسیم کرده است. بخشی از جذابیت و موفقیت این رمان، مرهون تکنیک­ های داستانی به‌کار رفته در آن است. تکنیک‌های داستانی، مجموعه­ شگردهایی است که به تسهیل در امر روایت داستان می‌انجامد. در واقع مفهوم تکنیک، دربارۀ چگونگی نگارش و روایت داستان و رمان است. در این مقاله، رمان الوباء اثر هانی الراهب از منظر کاربرد تکنیک­های داستانی در آن، به روش تحلیلی - توصیفی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. ازجمله  نتایج پژوهش این است که در رمان الوباء انواع روابط بینامتنی، درهم‌آمیزی موقعیت‌های مختلفِ موجد دو احساس متناقض موسوم به گروتسک، برخی تکنیک‌های روایی مانند روایت همزمان دو یا چند رخداد، فشرده‌سازی روایت و روایت از کل به جزء قابل ملاحظه است. از اهداف عمدۀ کاربرد این تکنیک­‌های داستانی این است که نویسنده اجازه ندهد کثرت شخصیت­ها، موضوع­ها و خرده‌قصه ­ها، انسجام درونی رمان را با خطر مواجه سازد و وی قادر باشد قصۀ­ رمان را به شیوه‌ای هنری- ادبی و جذّاب روایت کند.