گزارش فنی: بررسی روابط منطقه‌ای آبدهی محتمل سالانه در واحدهای هیدرولوژیک، مطالعه ‏موردی: حوضه‌های کرخه، دز و کارون

نویسندگان

1 دانشیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/ijwmse.2016.106818
چکیده

هدف از این پژوهش ارزیابی مدل­‌های منطقه­‌ای در برآورد دبی جریان سالانه در سطوح مختلف احتمال می­‌باشد. بدین منظور حوضه­‌های کرخه، کارون و دز در جنوب غرب ایران انتخاب شد. سپس در این منطقه، آمار مشاهده­‌ای دبی در 108 ایستگاه هیدرومتری و بارندگی در 208 ایستگاه بارا‌ن­‌سنجی مورد استفاده قرار گرفت. همچنین، پارامترهای مورد استفاده در تحلیل منطقه­‌ای شامل مساحت، طول مستطیل معادل، شیب، ضریب گراویلیوس، بارندگی، طول آبراهه اصلی، شیب آبراهه اصلی، ارتفاع متوسط حوضه، تراکم زهکشی و محیط حوضه می‌باشد. در بررسی و تحلیل همگنی حوضه­‌های هیدرولوژیک از روش آنالیز خوشه­‌ای و تابع تشخیص استفاده شد. برای ارزیابی مدل­‌های به‌دست آمده از هر منطقه همگن، داده­‌های مشاهده­‌ای یک حوضه که در واسنجی این مدل­‌ها استفاده نشده بودند، به‌کار گرفته شد. نتایج تحلیل مدل­‌های همبستگی چند متغیره نشان داد که دبی جریان در سطوح مختلف احتمال دارای ضریب همبستگی بالایی با 10 عامل منتخب بوده، ولی رابطه دبی با  چهار عامل اول مستقیم و با شش عامل بعدی معکوس می­‌باشد. نتایج پژوهش نیز نشان داد که شدت جریان با بارندگی رابطه معکوس داشته ولی عمق جریان دارای رابطه مستفیم است. بعلاوه، روابط یک متغیره و دو متغیره دبی با مساحت و دبی با مساحت و بارندگی همبستگی بالایی با ضریب بین 0.52 تا 0.8 را نشان داد.