تحلیل جامعه شناختی رمانِ چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، رشتۀ جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران.

doi
10.22126/rp.2022.6716.1386
چکیده

رمان، دستاورد فضای فرهنگی مدرنیته است که به‌عنوان متنی مستند، تجربیات جمعی و جزئیات رفتار فردی را منعکس می‌کند. هدف این پژوهش، تحلیل جامعه‌شناختی نقش‌های جنسیتی در رمان چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم، با روش تحلیل محتوای کمّی و کیفی است. نتایج نشان می‌دهد که تفاوت‌ها و شباهت‌های میدانی و مَنِشی شخصیت‌ها، متأثر از متغیرهای جنسیتی و شغلی است. مهمترین میدان فعالیت زنان، انجام وظایف در خانه است که خروج از آن بدون توانایی‌های مادی و فرصت‌های شغلی امکان‌پذیر نیست و نقش تحصیلات عالی، علایق فرهنگی و سلایق شخصی برای حضور مؤثر آنان در جامعه رنگ می­ بازد. درمقابل منش زن خانه‌دار و وظیفه‌گرا، منش مرد تحصیل‌کرده و شاغل قرار دارد که به مدد انواع سرمایه و در چارچوب برتری جنسیتی، دارای حق مالکیت، مقام، تمکن مالی و قدرت تصمیم‌گیری در گسترۀ میدان جامعه است. آن­ها در میدان خانه هم با اتکا به انواع سرمایه و منش طلب­کارانه مانند میدان جامعه و میدان کار عمل می‌کنند و چون دارای اوقات فراغت‌اند، به بحث­های اجتماعی و سیاسی، تماشای تلویزیون، خواندن روزنامه و ورزش‌های فکری و بدنی می‌پردازند.

کلیدواژه‌ها