تاثیر آموزش فرزندپروری مبتنی بر کارکردهای اجرایی بر انعطاف پذیری شناختی و کنترل بازداری کودکان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‏شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه سنجش و اندازه‏گیری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه روان‏شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 استاد گروه روان‏شناسی تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22034/jiera.2022.167793
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین تأثیر برنامه آموزشی فرزندپروری مبتنی بر کارکردهای اجرایی بر انعطاف‏پذیری شناختی و کنترل بازداری کودکان پیش‏دبستان انجام شد. روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش‏آزمون- پس‏آزمون-پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل حدوداً 8400 مادر دارای پسر 4-6 سال بود که فرزندان خود را در سال تحصیلی 1401-1400 در مراکز پیش‏دبستان یکی از مناطق بیست و دوگانه تهران ثبت‏نام کرده بودند. نمونه‏گیری به‏صورت خوشه‏ای چندمرحله‏ای انجام گرفت و با توجه به معیارهای ورود و خروج پژوهش 32 نفر انتخاب شدند و به‏طور تصادفی در دو گروه 16 نفره آزمایش و کنترل، قرار گرفتند. برای گردآوری داده‏ها از پرسشنامه ابعاد و سبک‏های فرزندپروری (PSDQ) (Robinson et al., 1995) و سیاهه رتبه‏بندی رفتاری کنش‏های اجرایی کودکان پیش‏دبستان (BRIEF-P) (Gioia et al., 2003) استفاده شد. بسته فرزندپروری مبتنی بر کارکردهای اجرایی (قاسمی و همکاران، 1401) برای گروه آزمایش در هشت جلسه 70 دقیقه‏ای اجرا شد. تجزیه‏وتحلیل داده‏ها از طریق آمار توصیفی و آزمون‏های آماری تحلیل واریانس با اندازه‏گیری مکرر، آزمون بنفرونی صورت گرفت. نتایج نشان داد بین میانگین نمره انعطاف‏پذیری شناختی و کنترل بازداری کودک، در مرحله پیش‏آزمون با پس‏آزمون (01/0>p) و مرحله پیش‏آزمون با پیگیری (01/0>p)، تفاوت معنادار وجود دارد. همچنین نتایج آزمون بنفرونی برای نمرات در سه مرحله اندازه‏گیری نشان داد ثبات در نتایج وجود دارد؛ بنابراین اگر والدین در معرض این مداخله فرزندپروری قرار گیرند، انتظار می‏رود انعطاف‏پذیری شناختی و کنترل بازداری فرزندانشان ارتقاء پیدا کند.