فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

صور خیال در ادبیات، بالاخص در شاهنامه‌ی فردوسی، قابلیت‌های تصویری نگارگری را گسترش داده است. هدف اصلی از بررسی و تطبیق داستان‌های شاهنامه با عناصر تصویری نگاره‌های شاهنامه‌ی تهماسبی 944 هـ. ق، معرفی صورت‌های خیال شامل تشبیه، استعاره و کنایه، به عنوان عواملی تأثیرگذار و پیش برنده در روند روایت تصویری بوده است. روش تحقیق توصیفی – تحلیلی و شیوه جمع آوری اطلاعات کتابخانه‌ای بوده است، و به منظور دست‌یابی به بخشی از داده‌ها، عناصر تصویری 6 نگاره – به عنوان نماینده‌ی نسخه - با صورت‌های خیال همان داستان در شاهنامه فردوسی و دیگر متون ادبی، مطابقت داده شده و چگونگی ترجمان تصویری متن داستان و آرایه‌های ادبی آن به شیوه‌ی تطبیق و تحلیل محتوا مطالعه شده است. سؤالات این تحقیق عبارت است از 1. آیا عناصر تصویری نگاره‌های مذکور با صور خیال در داستان مربوط و دیگر ابیات شاهنامه نسبتی دارند؟ 2.صور خیال شاهنامه، چگونه در نگاره‌ها به کار رفته و چه کارکردی در روایت تصویری دارند؟ نتایج تحقیق با توجه به سوال اول نشان می دهد بخشی از عناصر تصویری 6 نگاره‌ چون اژدهای درون ابر، شاهین و سیمرغ، آب، گرفت و گیرها و سروها، با صور خیال در اشعار شاهنامه‌ی فردوسی نسبت دارند. با توجه به یافته‌ها، پاسخ سوال دوم چنین به‌دست آمد؛ برخی از عناصر تصویری در نگاره‌های تهماسبی با کارکرد نمادین، برگردان تصویری صور خیال شاهنامه‌ی فردوسی بوده و نقش تکمیلی برای روایت تصویری داستان داشته‌اند.