فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سنگ مزارهای آرامستان ارامنه‌ی جلفای اصفهان با گنجینه‌ای از نگاره‌های فرشتگان و نقوش دیگر، از دوران صفوی و در طی چند قرن بستر هنر آفرینی هنرمندان و حجاران بوده است‌‌، که با استفاده از تناسبات، ترکیب بندی‌ها و شکل‌های گوناگون ایجاد شده‌اند. ارزش‌ روابط موجود در سنگ‌ مزارها و کمبود پژوهش‌های صورت‌گرفته اقتضا می‌کند تا در عرصه‌ی نگهداری و بررسی آن تلاش بیش‌تری صورت گیرد. روابط هندسی مشخصی در تقسیم بندی کادر سنگ قبور ارامنه و تناسب‌های آن وجود دارد و اهدف این پژوهش بررسی روابط در ترکیب بندی و تناسبات سنگ مزارهای با نقش مایه فرشته در آرامستان ارامنه و بررسی انواع نقوش فرشتگان به کار رفته و ریشه یابی آن در نقوش باستانی ایرانی و مسیحیت(ارامنه) است. در این ارتباط  پرسش‌هایی مطرح است: 1- چه تناسب ویژه‌ای میان ابعادکادر نقش فرشته‌ها به کادر کلی سنگ مزارها وجود دارد؟ 2-ترکیب بندی، قاب بندی و میزان برجستگی نقش فرشته‌ها در سنگ مزارها به چه صورت هستند؟ 3- کدام مفاهیم در ریشه نقش مایه فرشتگان سنگ مزارهای ارامنه قرار دارد؟ 4- چه عناصر تصویری دیگری با نقوش فرشته ها، در سنگ قبور ارامنه جلفا ترکیب شده‌اند؟ این مقاله بر آن است با روش توصیفی-تحلیلی و با دیدگاهی هندسی، به بررسی سنگ قبور با نقوش فرشتگان در این آرامستان تاریخی بپردازد که شیوه جمع آوری آن میدانی و کتابخانه‌ای است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تصاویر فرشتگان قبرستان ارامنه تقریبا به یک اندازه متاثر از مسیحیت(ارامنه) و هنر ایران دوره باستان و دوره اسلامی است. همچنین تناسب خاصی میان ابعاد کادر نقش فرشتگان درسنگ مزارها وجود دارد که درچهاردسته کلی(لچکی/چهارتایی-چلیپایی/ تکی /جفتی-قرینه) ایجاد شده اند. حجاری سنگ مزارها به دو شیوه‌ی گود- برجستگی و فرم قاب بندی‌ها به فرم قوس مازه‌دار، تیزه‌دار و مستطیلی می‌باشد.