تحلیل داستان لیلی و مجنون نظامی بر مبنای نظریّۀ مثبت‌اندیشی سلیگمن

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

4 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

doi
10.22126/rp.2022.6970.1441
چکیده

مسألۀ اساسی این پژوهش بررسی منظومۀ لیلی و مجنون نظامی بر مبنای نظریّۀ مثبت‌اندیشی سلیگمن، به روش توصیفی- تحلیلی است. اعمال و رفتار هر یک از شخصیّت‌های این منظومه و مفاهیم گنجانده‌شده در لابه‌لای اشعار با فضایل و مؤلّفه‌های مثبت‌اندیشی مطرح در نظریّۀ مذکور مطابقت داده‌شده و پس از تحلیل نتایج، داده‌های به‌دست آمده به شکل نمودار ارائه شده است. نظامی گنجوی که جامع علوم روزگار خود است، در شخصیت‌پردازی اشخاص داستان­ لیلی و مجنون با دیدگاه حکیمانۀ خود به پرورش فضایل نیکوی انسانی و تعالی روحی و روانی شخصیّت‌های منظومۀ خود توجّه ویژه داشته است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد شخصیّت‌های این منظومه، آراسته به فضایل شش‌گانه مطرح در نظریّۀ مثبت‌اندیشی سلیگمن هستند و ابیات راوی این فضایل، از بسامد بالایی در این اثر برخوردارند. عشق‌ورزی خردمندانه، انسانیّت و مهرورزی نسبت به هم‌نوعان و حتی وحوش، شجاعت در وفاداری عاشق و معشوق نسبت به یکدیگر، به تعالی رسیدن این عشق ناب، وجود برخوردهای عادلانه و حفظ اعتدال در افکار و اعمال و رفتار لیلی و مجنون که شخصیّت‌های اصلی این منظومه هستند، به میزان قابل توجّهی مشهود است. شایان ذکر است برخورداری از این فضایل در مورد اشخاص دیگر منظومه نیز صادق است.