تبیین و تحلیل نابرابری‌های خدمات توسعۀ سلامت و بهداشت با استفاده از روش‌های تصمیم‎گیری چند معیاره ( نمونۀ موردی: استان گلستان)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

2 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه گلستان،گرگان، ایران

doi
10.22111/gdij.2017.3454
چکیده

بررسی شاخص‌های بهداشت و درمان و نحوۀ پراکنش آن­ها در فضاهای مختلف جغرافیایی باعث می‌شود تا عدم تعادل در توزیع امکانات بهداشتی بهتر مشخص شود و برنامه­ریزی در جهت توزیع عادلانۀ آن­ها و دسترسی تمام افراد جامعه به خدمات مورد نظر، به نحو مطلوبی محقق شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از 11 شاخص بهداشتی- درمانی، به تحلیل و تبیین نابرابری در خدمات بهداشتی- درمانی و نحوۀ توزیع آنها در سطح شهرستان­های استان گلستان پرداخته است که در این راستا از تکنیک­های TOPSIS،SAW و ضریب چولگی پیرسون برای رتبه­بندی و آنتروپی شانون، به منظور امتیازدهی استفاده شده است. برای تحلیل داده­ها از نرم‌افزار آماری EXCEL و برای بی­مقیاس‌سازی داده­ها از روش نروم و خطی استفاده شده است. همچنین برای نمایش فضایی از نرم­افزارARC GIS 9.3استفاده شده است.  داده­ها و اطلاعات مورد نیاز  به روش اسنادی و کتابخانه­ای جمع­آوری گشته است. یافته­های تحقیق بیانگر آن است کهپراکنش شاخص‌های بهداشتی درمانی در پهنۀ استان گلستان به صورت قطبی و ناموزون است؛ به گونه­ای که شهرستان گرگان مرکز استان؛ برخوردارترین شهرستانو شهرستان مراوه­تپه محروم‌ترین شهرستان استان بوده است. نتایج پژوهش ضرورت نگاهی عدالت محور در عرصۀ برنامه­ریزی و تلاش برای ایجاد استقرار فضایی بهینه­تر این خدمات و شاخص‌ها را در سطح استان گلستان آشکار می‌سازد.