ارزیابی کارایی مدل درختان تصمیم‌گیری در برآورد رسوبات معلق رودخانه‌ای مطالعه موردی: حوضۀ رودخانه میمه

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور

2 دانشجوی کارشناسی ارشد اقلیم شناسی در برنامه ریزی محیطی- دانشگاه پیام نور مرکز اصفهان( نویسنده مسئول)

3 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور

4 مدرس گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور مرکز ایلام

doi
10.22111/gdij.2017.3452
چکیده

به دلیل اهمیت و نقش پدیدۀ انتقال رسوب در مبحث حوضه‌های آبریز، از جمله ساماندهی رودخانه‌ها که به منظور مهار فرسایش و رسوب‌گذاری و یا تثبیت بستر و دفع سیلاب انجام می‌گیرد، آگاهی و تعیین میزان رسوب حمل شده توسط رودخانه از دیرباز مورد توجه قرار گرفته است. هدف از انجام این تحقیق، تعیین کارایی مدل درختان تصمیم‌گیری (به‌عنوان یکی از روش‌های داده کاوی) در برآورد رسوبات معلق رودخانه میمه است. داده‌های مورد استفاده شامل دبی رسوب و دبی آب است که به‌صورت متناظر برداشت شده بود و همچنین بارش و دبی‌های روزانه مربوط به دورۀ آماری از سال 1347-1346 تا سال 1389-1388. پس از پردازش داده‌ها، تعداد 554 رکورد که آمار دبی و رسوب متناظر آنها موجود بود، انتخاب و نتایج به‌دست آمده با روش مرسوم منحنی سنجه رسوب مقایسه شد. برای مقایسۀ نتایج از معیارهای آماری ­R، RMSE، MAE، r2 و Bias  استفاده شده است. سپس برای بررسی تأثیر بارش‌ها و دبی‌های روزانه در دقت برآورد رسوب توسط مدل درختی، در گام دوم داده‌های مربوط به بارش و دبی‌های روزانه به مدل اضافه گردید. بر اساس نتایج به دست آمده، مدل درخت تصمیم‌گیری نتایج قابل قبولی را درجهت شبیه‌سازی بار معلق در ایستگاه مورد مطالعه ارائه کرده است. به‌طوری‌که بر اساس معیارهای  RMSE،MAE، r2 و Bias درخت تصمیم‌گیری نسبت به منحنی سنجۀ رسوب با خطای کمتری رسوبات را برآورد کرده است. همچنین نتایج بیانگر این مطلب است که ورود داده‌های بارش و دبی روزانه تغییر زیادی در نتایج ایجاد نکرده و میزان رسوبات با دبی‌های متناظر بیشترین همبستگی را دارد