تحول مدیریت شهری از طریق تقویت رابطۀ بین فرهنگ و هوش سازمانی در شهرداری نمونه موردی: شهرداری مشهد

نویسندگان

1 دانشیار برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور (مرکز مشهد)، ایران

doi
10.22111/gdij.2017.3455
چکیده

شهرداری‌ها از مهم­ترین نهادهایی هستند که بیشترین مراجعات مردمی‌ را داشته و با وجود تنگناهای متعدد مالی و غیرمالی، بیشترین اقدامات عمرانی و اجرایی را در شهر به انجام می­رسانند. با این وجود، در رده­بندی میزان رضایت از خدمات ارائه شده، بالاترین شکایت­های مردمی ‌را به خود اختصاص می­دهند. برای رفع این مشکل، راهکارهای متعددی مورد توجه قرار گرفته است و از آن میان بیشترین تأکید بر افزایش میزان اثر­بخشی و کارآیی سازمان از طریق بهره­مندی از ظرفیت­های داخلی به خصوص هوش و فرهنگ سازمانی بوده­است. به همین منظور، این بررسی با هدف تعیین اثر فرهنگ سازمانی و نقش این عامل بر هوش سازمانی برای افزایش کارآیی و اثر­بخشی انجام شد. این مطالعۀ توصیفی و تحلیلی در شهرداری مشهد به انجام رسیده و از بین افراد شاغل به کار در این نهاد، 200  نفر به صورت تصادفی ساده گزینش و مورد بررسی قرار گرفته­اند.     داده­های مورد نیاز با استفاده از پرسشنامۀ فرهنگ سازمانی دنیسون و هوش سازمانی آلبرخت به‌دست آمده­است. اطلاعات و داده‌های گردآوری شده به این شیوه، با بهره­گیری از آزمون­های ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرم‌افزارهای آماری SPSSو Lisrel به انجام رسیده­است. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که از دیدگاه کارکنان، بین فرهنگ سازمانی با ابعاد هوش سازمانی (چشم‌انداز استراتژیک، سرنوشت مشترک، میل به تغییر، روحیه، اتحاد و توافق، کاربرد دانش و فشار عملکرد)، رابطۀ مستقیم و معناداری وجود دارد و این شرایط می­تواند بر بهره­وری و اثربخشی سازمان تأثیرگذار باشد. با توجه به اثر فرهنگ سازمانی بر ارتقای سطح هوش سازمانی، می­توان از این عامل برای افزایش بهره­وری و اثر­بخشی در شهرداری مشهد، استفاده کرده و با کمترین امکانات، بالاترین راندمان را در اختیار شهروندان قرار داد.