جایگزینی فن‌آوری زیستی به‌جای روش‌های شیمیایی در تبدیل کیتین به کیتوزان

نویسندگان

1 اسـتادیار، بخش زیست فناوری مـرکز تحقـیقـات آرتمیای کشـور، مؤسـسه تحقیقات علوم شـیـلاتی کشور، سـازمـان تحقیـقات، آمـوزش و ترویج کـشاورزی، ایران

doi
10.22084/ab.2017.2270
چکیده

کیتین وکیتوزان دو فرآورده بسیار مهم از پلیمرهای زیستی هستند که در صنایع مصارف بسیار بالایی در صنایع ارزشمند دارند. تبدیل کیتین به کیتوزان با روش استیل‌زدایی و به شیوه ذوب قلیایی است که بدون حضور اکسیژن انجام می‎شود. تغییر ساختار شیمیایی، آلودگی شدید محیط‌زیست و دپلیمریزاسیون از مشکلات اساسی در صنعت تولید کیتوزان با کیفیت بالا می‎باشند. در این پژوهش برای تبدیل کیتین به کیتوزان به‌جای مواد شیمیایی از قارچ آسپرژیلوس نایجر سویه (ATHUM-10864)، مولد آنزیم داستیلاز استفاده شد. کیفیت کیتوزان با آنالیزهای تجزیه عنصری دستگاه طیف‌سنجی مادون قرمز، پرتونگاری با اشعه ایکس، تعیین وزن مولکولی، درصد بلوری شدن، رنگ و ساختار مولکولی مشخص شد. نتایج نشان داد که بازده تبدیل کیتین به کیتوزان یا به‌عبارتی درجه استیل‌زدائی، در این روش 5±80 درصد است. کیتوزان حاصل دارای 4/44 درصد کربن، 9/8 درصد نیتروژن، 2/7 درصد هیدروژن و 5/39 درصد اکسیژن بود. مختصات فیزیکی آن شامل درصد بلورینگی 5/94 و رنگ آن قهوه‌ای کمرنگ بود و ساختارشیمیایی هر واحد کیتوزان به‌صورت (C6H12NO4) به‌دست آمد. نتایج نشان ‎داد که جایگزینی روش‌های زیستی به‌جای شیمیایی در دستیابی به این فرآورده با کیفیت مناسبی امکان‌پذیر بوده و موجب حذف استفاده از مواد شیمیایی مخرب محیط‌زیست نظیر هیدروکسیدسدیم غلیظ می‎شود.